Bu deyimde somut anlam mecaza nasıl genişler?

Işık taşıyan kişi karanlıkta yolu gösterir; mecazda ise yön veren öncü kişi aynı görevi düşünce ve davranış alanında üstlenir. Bu benzerlik mecaz geçişini doğal kılar.

Kaynak örnekteki çocuk figürü neyi güçlendirir?

Kaynak cümle, deyimin gerçek kullanımını çok canlı biçimde gösterir. Fener çeken çocuğun herkese yol göstermesi, önderlik anlamının da nasıl doğduğunu açıkça ve doğal biçimde sezdirir.

Daha çok hangi bağlamlarda duyulur?

Gece yürüyüşleri, köy hayatı, eski anlatılar ve mecazen bir topluluğa önderlik edilen durumlarda duyulur. Her iki kullanımda da öncülük ve yön verme fikri açık biçimde ortaktır.

Fener Çekmek Ne Demek?

Anlamı: 1) elinde fenerle önden gitmek: 'Fener çeken çocuk, herkese yolunu göstermek mecburiyetinde.' -B. Felek. 2) mec. bir kalabalığa önderlik etmek.

Fener çekmek, bir yandan elinde fenerle önden gidip yol göstermek, bir yandan da mecazen bir kalabalığa önderlik etmek anlamına gelen çift yönlü bir deyimdir. Kaynak cümlede “Fener çeken çocuk, herkese yolunu göstermek mecburiyetinde” denmesi, literal anlamın ne kadar canlı olduğunu ortaya koyar. Ancak bu somut anlam kolayca mecaza genişler; yolu aydınlatan kişi, düşünce ya da topluluk öncüsü hâline gelir. Bu yüzden deyim hem fiziksel yön gösterme hem de liderlik anlatılarında kullanılabilir. Deyimin gücü, ışık taşıyan öncü figürü açıkça görünür kılmasındadır. Karanlıkta ilerlemeyi, yol bulmayı ve başkalarına yön vermeyi birlikte taşır. Somut ve mecazlı anlamı dengeli biçimde yaşayan eski ama canlı bir deyimdir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü