Fertik Çekmek (fertiği Kırmak) Ne Demek?
Anlamı: kaçmak: 'Kampana vurup tren kalkacağı esnada 'fertik!' diye bağırırlardı ki 'fertiği kırmak' tabiri buradan kalmadır.' -S. M. Alus.
Fertik çekmek, kaçmak, sıvışmak, hızla ortadan kaybolmak anlamında kullanılan eski ve argo renkli bir deyimdir. Kaynak açıklamadaki kampana ve tren bağlantısı, bu sözün günlük hayatın hareketli alanlarından doğup yayılmış olabileceğini düşündürür. Deyimin merkezinde kalmamak, görünmemek ve çabucak uzaklaşmak vardır. Bu kaçış bazen korkudan, bazen sorumluluktan, bazen de fırsat kollayan bir çeviklikten doğar. Sözün gücü, kaçmayı sıradan bir “gitmek” fiilinden daha canlı, daha halk ağzına yakın ve daha eğlenceli bir tonda anlatmasındadır. Bu yüzden günlük dilde hafif alaylı anlatımlarda da yaşar. Ansızın ortadan kaybolmayı renkli biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir. Özellikle hesap verme anlarında söylenince sözün alaycı tadı daha belirginleşir. Bu yanıyla deyim, kaçışın utangaç değil fırsatçı tarafını öne çıkarır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü