Feryadı Basmak Ne Demek?
Anlamı: çığlık koparmak, yüksek sesle haykırmaya başlamak: 'Bu defa da, Sultanahmet'ten gelen efeler değilmiş de feryadı basanlar, onların gündüzki taşkınlığından yüz bulan eroincilermiş.' -N. F. Kısakürek.
Feryadı basmak, birdenbire yüksek sesle haykırmaya, çığlık koparmaya başlamak anlamına gelir. Kaynak cümlede feryadı basanların yarattığı taşkın hava, deyimin ani ve kalabalığı sarsan bir ses patlamasını anlattığını açıkça gösterir. Burada feryat, yalnız ses yüksekliğini değil, korku, panik, acı ya da öfke gibi yoğun duyguları da taşır. Bu yüzden deyim, özellikle ürküten, acıtan ya da beklenmedik durumlarda kullanılır. Sözün gücü, haykırmanın başlamasını hareketli bir eylem gibi göstermesindedir. İnsan yalnız bağırmaz; feryadı basar ve ortamın havasını değiştirir. Ani çığlık ve panik duygusunu canlı biçimde veren güçlü bir deyimdir. Bu yüzden anlatılarda bir anda değişen havayı vermek için çok elverişlidir. Deyim, sesin çevrede yarattığı sarsıntıyı da hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü