Anlamı
hile yapmak:
'... resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ... suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar.' -Anayasa.
Detaylı Açıklama
Fesat karıştırmak, hile yapmak, dürüst olmayan yollarla bir işi bozmak ya da çıkar ilişkileriyle düzeni kirletmek anlamında kullanılır. Kaynak cümlede resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçundan söz edilmesi, deyimin hem hukukî hem günlük dilde çok ciddi bir içerik taşıdığını gösterir. Buradaki fesat, yalnız basit kurnazlık değil, düzeni bozan ve güveni sarsan müdahaledir. Bu yüzden ihale, ortaklık, ticaret, seçim ve toplu karar süreçlerinde çok sert bir suçlama gibi duyulur. Deyimin gücü, bozulmayı gizli ve kasıtlı bir müdahaleye bağlamasındadır. Hileli etkiyi kısa ama ağır bir kalıpla duyurur. Dürüstlüğü bozan karanlık müdahaleyi anlatan güçlü bir deyimdir. Sözün sertliği de tam bu bilinçli bozma niyetinden kaynaklanır.
Örnek Cümleler
- İhaleye fesat karıştırdığı ortaya çıkınca bütün dosyalar yeniden açıldı.
- Mahalle derneği seçiminde kimsenin fesat karıştırmasına izin vermediler.
- Ortaklardan biri gizlice fiyatlarla oynayıp işe fesat karıştırmış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fesat karıştırmak, yalnız kandırmayı değil düzeni ve güveni bozmayı anlatır. Bu yüzden söz, sıradan kurnazlıktan daha ağır ve suçlayıcı bir anlam taşır. Deyim, niyetin karanlık ve planlı olduğuna da işaret eder.
İhale, ticaret, ortaklık, seçim, alım satım ve toplu karar süreçlerinde daha sık duyulur. Ortak yön, dürüst yürümesi gereken bir işin gizlice bozulmuş olmasıdır. Bu yüzden söz, özellikle resmî ve toplu işlerde ağır bir itham gibi duyulur.
Fesat karıştırmak daha çok işin içine hile ve bozulma katmayı anlatır. Fesat çıkarmak ise kişiler arasını açma, ortalığı karıştırma ve kargaşa üretme tarafını biraz daha öne çıkarır.