Anlamı
bir konu üzerine düşüncesini söylemek.
Detaylı Açıklama
Fikir yürütmek, bir konu üzerine düşüncesini söylemek, olasılıkları değerlendirmek ve zihinsel yorum üretmek anlamında kullanılır. Bu deyimde kesin hüküm vermekten çok, mevcut verilere bakarak akıl yürütme vardır. İnsan doğrudan bildiği şeylerde değil, yorum ve değerlendirme gerektiren alanlarda fikir yürütür. Bu yüzden haber, tartışma, siyaset, sanat, ilişki, ekonomi ve günlük olaylar için çok yerleşik bir kullanımı vardır. Deyimin gücü, düşüncenin hareket hâlini kısa kalıpla göstermesindedir. Kişi yalnız düşünmez; düşüncesini adım adım kurar, tartar ve dile getirir. Ölçülü yorum yapmayı ve akla dayalı çıkarım geliştirmeyi anlatan canlı bir deyimdir. Böylece söz, belirsizlik alanında konuşmayı doğal kılar. Sonuca değil sürece odaklanması önemlidir. Bu ayrım, deyimin tonunu belirler.
Örnek Cümleler
- Görüşmenin sonucunu bilmese de herkes kendi payına biraz fikir yürüttü.
- Gazetedeki küçük haberden koskoca senaryo hakkında fikir yürütmek doğru değildi.
- Dosyayı görmeden gelişmeler üzerine fikir yürütmek istemediğini söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fikir yürütmek, eldeki işaretlerden hareketle düşünce kurmayı anlatır. Böylece söz, doğrulanmış bilgiden çok yorum ve akıl yürütme alanına yerleşir. Kesinlikten çok ihtimal duygusu taşır.
Haber, politika, sanat, soruşturma, günlük olay ve ilişki yorumlarında çok sık duyulur. Ortak nokta, eldeki verilerin kesin sonuca yetmemesi ama düşünce üretmeye elvermesidir. Bu yüzden yorum kültürünün temel sözlerinden biridir.
Fikir yormak daha çok içerde süren yoğun düşünceye işaret eder. Fikir yürütmek ise bu düşüncenin dışa taşan, cümle hâline gelen yorum tarafını belirginleştirir. Biri iç süreç, öteki sözlü açıklamadır.