Anlamı
'iş, onu başarabilecek olana kaldı' anlamında kullanılan bir söz: Gayret dayıya düştü, bu işe sen el atmazsan olmayacak.
Detaylı Açıklama
Gayret dayıya düştü sözü, bir işin sonunda gerçekten yapabilecek kişiye kaldığını anlatır. İçinde hafif mizah ve hafif sitem bulunur. Ortada çok konuşan olabilir, öneri veren çıkabilir, ama asıl yük çoğu zaman işi gerçekten kotarabilecek kişinin omzuna biner. Bu söz tam da o anda söylenir. Dayı kelimesi burada belirli bir akrabayı değil, iş görecek asıl kişiyi temsil eden halk dili unsuru olarak durur. Deyim, sorumluluğun nihayet ehil olana kaldığını anlatırken biraz alay da taşır. Çünkü çoğu zaman çevrede çok söz vardır ama işin sonunu getirecek kişi bellidir. Bu nedenle günlük konuşmada, özellikle iş bölümü bozulduğunda veya herkes geri çekilip görev tek kişiye yüklendiğinde çok doğal durur.
Örnek Cümleler
- Herkes konuşup dağıldı, sonunda gayret dayıya düştü deyip işe o başladı.
- Bu makinayı toparlayacak kimse kalmayınca gayret dayıya düştü dediler sonunda.
- İş sarpa sarınca ofiste herkes aynı şeyi söyledi: gayret dayıya düştü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mizah, ortalıkta çok konuşan olmasına rağmen gerçek yükün tek kişiye kalmasından doğar. Söz, durumu ciddiyetini koruyarak ama hafif alayla anlatır ve işi yapacak kişiyi işaret eder.
Çünkü çoğu durumda sorun büyüyünce işi lafta değil gerçekten becerecek kişiye ihtiyaç duyulur. Deyim, bu zorunlu dönüşü ve sonunda işin kimin omzuna kaldığını açık biçimde vurgular.
İş yerinde, aile içi tamiratlarda, organizasyonlarda ve herkesin çekilip bir kişinin öne çıkmak zorunda kaldığı durumlarda çok doğal kullanılır. Söz, beceriyle yükün aynı kişide toplandığını gösterir.