Anlamı
giderilmesi çok güç bir eksiklik veya açık ortaya çıkmak:
'El yordamıyla ilerlemeyi sürdürürken, sanki karanlıkta bir gedik açılıyor, bir yerlerden içeriye ışık vuruyor.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Gedik açılmak, bir yapı, düzen ya da gidişatta kolay giderilemeyecek bir eksiklik, açık veya kırılma ortaya çıkması demektir. Askerî kökenden gelen bu ifade, zamanla günlük dilde daha geniş anlam kazanmıştır. Bir kurumda beklenmedik boşluk oluştuğunda, bir ilişkide onarılması güç yara belirdiğinde ya da bir sistemin aksayan tarafı görünür hâle geldiğinde gedik açılmış denir. Deyimde yalnız kusur değil, o kusurun ileride daha büyük sonuçlar doğurabileceği hissi de vardır. Bu nedenle çoğu zaman uyarıcı tonda kullanılır. Küçük görünen bir eksikliğin zamanla büyüyebileceğini hatırlatır. Kısacası gedik açılmak, sağlam sandığımız bir bütünlükte ilk ciddi zayıflığın ortaya çıkmasını anlatan etkili ve uyarıcı bir ifadedir. Bu yönüyle sözcük, saklı zayıflığın görünür hâle gelişini de sezdirir.
Örnek Cümleler
- Kadronun dağılmasıyla ekipte büyük bir gedik açılmak üzereydi doğrusu bugün.
- Bütçede bu yıl bir gedik açılmak riski büyüdü, dertler arttı sonra.
- Aralarındaki güven sarsılınca ilişkide ciddi bir gedik açılmak başladı bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gedik açıldığında sorun yalnız görünür olmakla kalmaz, büyüme ihtimali de taşır. Deyim, küçük açıklığın ileride çok daha büyük çözülmeye yol açabileceğini sezdirir Bu anlam günlük kullanımda da açıkça korunur.
İlişkilerde, kurum işleyişinde, kadro düzeninde, ekonomik dengede ve güven duygusunun bozulduğu her alanda sık karşılık bulur. Çünkü bu alanlar sürekli bütünlük ve denge ister Bu anlam günlük kullanımda da açıkça korunur.
Gedik açmak, daha çok bu boşluğu meydana getiren etkiyi ya da hamleyi anlatır. Gedik açılmak ise ortaya çıkan sonucu, yani zayıf noktanın görünür hâle gelişini öne çıkarır.