Gemisini Kurtaran Kaptan Ne Demek?
Anlamı: güç bir duruma düşüldüğünde ne yapıp edip kendisini veya yakın çevresindekileri kurtaranlar için söylenen bir söz.
Bu atasözü, zor ve karmaşık bir durumda kişinin önce kendisini, yakın çevresini veya sorumluluğundaki alanı kurtarmaya çalışmasının doğal görüldüğünü anlatır. Kaptan burada sorumluluk alan kişiyi, gemi ise onun koruması gereken alanı simgeler. Günlük hayatta kriz, kaos, dağılma, ekonomik zorluk veya toplu belirsizlik durumlarında kullanılır. Söz, bazen gerçekçi, bazen eleştirel tonda söylenir. Çünkü bir yandan kişinin önce kendi yükümlülüğünü korumasını anlatırken, öte yandan ortak dayanışmanın zayıfladığı ortamlarda herkesin kendi başının çaresine bakmasını da yansıtır. Atasözü, kriz anlarında ideal değil çoğu zaman fiili davranışı anlatır. İnsan geniş kurtuluş planlarından önce elindekini kurtarmaya yönelir. Bu yüzden söz, hem hayatî içgüdüyü hem de zorlu zamanların bencilleştiren yanını bir arada barındırır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü