Anlamı
geri geri gitmek.
Detaylı Açıklama
Geri basmak, geri geri gitmek, adımı ön yerine arka yöne atmak anlamına gelir. Deyim günlük dilde hem gerçek hareketi hem de temkin, korku ya da geri çekilme duygusunu çağrıştırabilir. Özellikle dar alanda yürüyen birinin, bir tehlikeden sakınan kişinin ya da aracını arkaya doğru yönelten kimsenin hareketi için doğal kullanılır. Bu yüzden sözün temelinde mekânsal yön değişikliği vardır. Ancak mecaza açık çağrışımı da bulunur; kişi bazen tutum olarak da geri basar, yani ilerlemekten vazgeçer. Kısacası geri basmak, fiziksel olarak arkaya doğru hareket etmeyi anlatırken aynı zamanda kararsızlık ve temkin duygusuna da yaklaşabilen kısa ve canlı bir deyimdir. Bu nedenle söz, hem gerçek hem mecaz geri adımlarda rahatça kullanılır.
Örnek Cümleler
- Dar koridorda geri basmak zorunda kalınca elindeki kutular neredeyse düştü.
- At ürküyünce seyis bir adım geri basmak gerektiğini hemen anladı.
- Araba duvara yaklaşınca sürücü yavaşça geri basmak yerine durdu önce.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü geri basmak yalnız yön değiştirmek değildir; çoğu zaman karşıdaki engelden, tehlikeden ya da sıkışıklıktan sakınma davranışı da içerir. Bu yüzden temkin çağrıştırır. Bu ek anlam, fiziksel hareket ile ruh hâli arasında bağ kurar.
Evet, kişi bir tartışmada, kararda ya da girişimde de geri basabilir. Bu durumda söz fiziksel hareketten çok ilerlemekten vazgeçme veya çekingen davranma anlamı kazanır. Bu ek anlam, fiziksel hareket ile ruh hâli arasında bağ kurar.
Geri geri çekilmek, geri dönmek ve geri çekilmek sözleriyle yakın durur. Hepsinde ilerleme yerine geri yönelim ve temkin duygusu öne çıkar. Bu ek anlam, fiziksel hareket ile ruh hâli arasında bağ kurar.