Anlamı
huk. öncesini kapsamak:
'İptal kararları geriye yürümez.' -Anayasa.
Detaylı Açıklama
Geriye yürümek, hukuk dilinde bir kuralın, kararın ya da düzenlemenin yalnız bugünden sonrasını değil, geçmişte doğmuş durumları da kapsaması anlamına gelir. Günlük yürümek fiilinden farklı olarak burada zamansal bir etki alanı anlatılır. Bu yüzden söz, özellikle yasa, iptal kararı, ceza, hak, sözleşme ve idari işlem tartışmalarında önem kazanır. Bir hüküm geriye yürüyorsa, önceki tarihlerde oluşmuş sonuçlara da dokunur; yürümüyor ise yalnız geleceğe etkili sayılır. Bu nedenle ifade teknik görünse de adalet, güven ve hukuk düzeni bakımından büyük ağırlık taşır. Kısacası geriye yürümek, bir kuralın zaman içindeki etki sınırını belirleyen, hukuk dünyasında son derece temel bir deyimdir. Bu teknik ayrım, deyimin hukuk uygulamasındaki önemini daha da artırır.
Örnek Cümleler
- Mahkeme, iptal kararının geriye yürümek sonucunu doğurup doğurmayacağını ayrıca tartıştı.
- Avukat, yeni düzenlemenin eski dosyalara geriye yürümek şeklinde uygulanamayacağını savundu.
- Vergi kuralının geriye yürümek etkisi yaratması yatırımcıları ciddi biçimde tedirgin etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada gerçekten geri adım atmak değil, bir hukuki kuralın zaman bakımından geçmiş olaylara uygulanıp uygulanamayacağı anlatılır. Anlam tamamen hukuk tekniğine bağlıdır. Böylece kavramın zaman boyutu daha açık görülür.
Çünkü geriye yürüyen bir kural, insanların geçmişteki işlemlerini sonradan etkileyebilir. Bu da hukuki güvenlik, kazanılmış hak ve adalet tartışmalarını doğrudan gündeme getirir. Böylece kavramın zaman boyutu daha açık görülür.
Geri almak, geri çevirmek ve gereği düşünülmek gibi karar ve sonuç doğuran ifadelerle aynı resmî dil alanında durur. Ancak zaman etkisi bakımından daha teknik bir içerik taşır.