Anlamı
ses çıkarmak, karşı çıkmak, yakınmak.
Detaylı Açıklama
Gık demek deyimi, bir konuda sesini çıkarmak, itiraz etmek, tepki göstermek ya da şikâyet etmek anlamında kullanılır. Buradaki gık, çok küçük bir ses parçasıdır; bu yüzden deyim en hafif itirazı bile işaret edebilir. Türkçede çoğu zaman olumsuz biçimiyle, yani gık dememek şeklinde daha yaygın duyulsa da olumlu biçimi, bir kişinin artık sessiz kalmadığını anlatmak için önemlidir. Deyim aile içinde, iş yerinde, pazarlıkta ve otorite karşısındaki ilişkilerde sık kullanılır. Kısacası gık demek, çoğu zaman büyük bir konuşma değil, en küçük sesli tepkiyi bile görünür kılan kısa ama güçlü bir deyimdir. Böylece sessizlik ile itiraz arasındaki ince sınır, tek bir hece üzerinden anlatılmış olur.
Örnek Cümleler
- Haksızlığı görünce bu kez gık deyip yerinden kalktı sonunda bugün.
- Kimse toplantıda plana karşı bir kez olsun gık demedi bugün.
- Çocuk canı yanınca hemen gık deyip annesine koştu orada yine.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü deyim en ufak tepkinin bile önem taşıdığı durumları anlatır. Böylece kişi uzun uzun konuşmasa da, küçücük bir ses çıkarması bile sessizlikten kopuş anlamına gelir.
Hayır, yakınmak, rahatsızlığını belli etmek veya canının yandığını göstermek için de kullanılabilir. Ortak nokta, sessizliğin yerini küçük de olsa belirgin bir tepkinin almasıdır. Bu yüzden deyim yalnız itirazla sınırlı kalmaz.
Gık demek tepkinin ortaya çıkmasıdır. Gık dememek ise aynı durumda kişinin itirazını bastırdığını ya da hiç sesini çıkarmadığını anlatır; biri hareket, öteki susma yönünü öne çıkarır.