Anlamı
1) karnını hareket ettirerek oynamak:
'Dillere destan olan oturak âlemlerinde göbeği atan, erkek değil, kadındır.' -B. R. Eyuboğlu. 2) mec. çok sevinmek:
'Dolmuştan inince bir yandan saatine bakar, bir yandan da göbek atarmış, daha bir saat var, diye.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Göbek atmak, temel anlamıyla karnı hareket ettirerek oynamak; mecaz anlamıyla da büyük sevinç yaşamak demektir. Deyimin iki anlamı da canlı ve bedensel bir coşku taşır. Eğlence ortamlarında müzik eşliğinde yapılan oyun hareketini anlatırken somut bir sahne kurar. Mecaz kullanımda ise insanın sevincinin içine sığmamasını, neredeyse yerinde duramamasını gösterir. Bu nedenle düğün, kutlama, müjde ve beklenmedik iyi haber bağlamlarında sıkça duyulur. Sözü etkili kılan şey, sevinci yalnız iç duygu olarak bırakmayıp bedene taşırmasıdır. Göbek atmak, hem oyun hem neşe anlamında coşkunun dışa vurulduğu anları sıcak, hareketli ve halk diliyle çok görünür kılan işlek bir deyimdir. Bedendeki hareket, duygunun taşkınlığını iyice belirginleştirir.
Örnek Cümleler
- Müjdeyi alınca dükkânın ortasında göbek atacak hâle geldi adam resmen.
- Düğünde ilk şarkıyla birlikte bütün kadınlar neşeyle göbek attı hemen.
- Primler yatınca ofiste herkes neredeyse göbek atıyordu sevincinden artık bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sevinci yalnız duygusal değil bedensel bir taşkınlık gibi gösterir. İnsan neredeyse yerinde duramaz hâle gelmiş gibi göründüğü için cümlenin canlılığı hemen daha da artar.
Ortak nokta coşkunun bedene vurmasıdır. Gerçek kullanımda oyun hareketi vardır, mecaz kullanımda ise aşırı sevinç aynı hareketi çağrıştıracak kadar iyice yükselmiş sayılır ve kabul edilir.
Düğün, eğlence, kutlama ve samimi sevinç anlarında çok doğaldır. Resmî, yaslı veya ağırbaşlı ortamlarda ise hem gerçek hem mecaz kullanımı daha yadırgatıcı ve ölçüsüz görülebilir.