Anlamı
1) bir şeyin olmasını veya bir şey yapmayı istemek:
'Topkapı Sarayı'nda Hünername minyatürlerine bakarken kaç defa gönlümden bu özleyiş geçti.' -Y. K. Beyatlı. 2) düşünmek.
Detaylı Açıklama
Gönlünden geçirmek sözünün kaynakta iki anlamı vardır. İlk anlamında kişi bir şeyin olmasını ister, bir arzuyu içinden geçirir ve ona gönülden yönelir. İkinci anlamda ise daha genel biçimde düşünmek, zihninden bir ihtimali ya da tasarıyı geçirmek demektir. Bu iki anlam birbirine yakındır; çünkü her ikisinde de insanın iç dünyasından sessizce geçen bir yöneliş vardır. Deyim bu yüzden dışa vurulmamış niyetler, gizli arzular ve iç konuşmalar için çok uygun düşer. İnsan söylemez ama gönlünden geçirir. Söz, görünmeyen düşünce akışını ve kalpte dolaşan isteği birlikte anlatır. Gönlünden geçirmek, söylenmeyen ama içte canlı biçimde dolaşan düşünce ve arzuları çok doğal bir Türkçeyle ifade eden yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- O eve yeniden taşınmayı gönlünden geçirdi ama kimseye bunu söylemedi.
- İnsan bazen her şeyi bırakıp gitmeyi gönlünden geçiriyor bazı geceler.
- Toplantıda itiraz etmeyi gönlünden geçirdi, sonra yine sessiz kalmayı seçti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada düşünce ya da istek dışarı söylenmez; içeriden geçer. Deyim, insanın kendi içinde kurduğu sessiz niyeti, saklı arzuyu ve iç konuşmayı doğal biçimde görünür kılar.
Bazı durumlarda insan yalnız bir olasılığı düşünmez, onu bir yandan da ister. Bu yüzden deyim hem zihinsel tasarıyı hem de gönülde beliren arzuyu aynı anda taşıyabilir.
Gönlü istemek daha açık ve kuvvetli bir arzu bildirir. Gönlünden geçirmek ise henüz dışa vurulmamış, bazen kararsız, bazen sessizce dolaşan istek, niyet ve düşünceleri anlatır.