Anlamı
önem verilmemek, değersiz bulmak:
'Bunca yüzyıl gözden ırak tutulan gerçek Türkçeyi ön plana almak gerekiyordu.' -A. Erhat.
Detaylı Açıklama
Gözden ırak tutulmak, bir kişi, düşünce, değer ya da konunun yeterince önemsenmemesi, görünür alandan uzak bırakılması ve geri planda tutulması anlamında kullanılan edilgen yapılı bir deyimdir. Burada özne artık etkin değildir; başkaları tarafından önem sırasının dışına itilmiş, değeri teslim edilmemiş ya da gerektiği kadar gündeme alınmamıştır. Bu yüzden söz, ihmal edilmiş alanları, unutturulmuş kişileri ve bilinçli biçimde arka plana bırakılan meseleleri anlatırken güçlü biçimde işlev görür. Deyim yalnız fiziksel bir uzaklığı değil, değer verilmemeyi ve görünmez kılınmayı da içerir. Gözden ırak tutulmak, dışlanan ya da hak ettiği ilgiyi göremeyen şeylerin durumunu açıkça anlatır. Özellikle kültürel, toplumsal ve kurumsal bağlamlarda belirgin bir eleştiri tonu taşır.
Örnek Cümleler
- Yıllarca gözden ırak tutulan yerel sanatçılar sonunda yeniden konuşuldu bugün.
- Mahallenin sorunları seçimden sonra yine gözden ırak tutuldu maalesef hep.
- Çocukların ihtiyaçları bu plan hazırlanırken gözden ırak tutulmuş görünüyor burada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü deyim, bir şeyin kendi kendine görünmez kalmasını değil, başkaları tarafından önemsenmemesini anlatır. Bu yüzden içinde çoğu zaman ihmal, değersizleştirme ve dışarıda bırakma eleştirisi bulunur.
Kültür, eğitim, siyaset, şehircilik ve sosyal adalet tartışmalarında sık duyulur. Özellikle hak ettiği ilgiyi görmeyen kişi ya da konular anlatılırken oldukça açıklayıcı bir ifade olur.
Unutulmak bazen kendiliğinden gelişebilir. Gözden ırak tutulmak ise çoğu kez bilinçli ya da yapısal bir geri plana itilmeyi, yani görünürlük verilmemesini daha belirgin biçimde düşündürür.