Anlamı
biriyle göz göze gelmemek için gözlerini başka tarafa çevirmek:
'Bazen böyle bir tesadüf olursa gözlerini kaçırmayı doğru bulmuyorlardı.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Gözlerini kaçırmak deyimi, bir kişinin doğrudan bakmaktan kaçındığı anları anlatır. Bunun sebebi utanç, suçluluk, çekingenlik, yalan söyleme endişesi, mahcubiyet ya da duygusunu belli etmek istememek olabilir. Deyim bu yüzden yalnız fiziksel bir bakış hareketini değil, kişinin iç dünyasındaki huzursuzluğu da sezdirir. Bazen saygı gereği doğrudan bakmayan bir tavrı, bazen de hesap vermekten kaçan bir durumu anlatmak için kullanılır. Hikâye, roman ve günlük konuşmada çok işlevseldir; çünkü tek bir hareketle duygusal gerilimi görünür kılar. Karakter çözümlemelerinde de sık geçer. Özellikle sorgulanan, sıkışan ya da mahcup olan kişiler için çok elverişlidir. Kısacası gözlerini kaçırmak, insanın bakışlarını bilerek başka yana çevirip içindeki tedirginliği, mahcubiyeti ya da kaçınma isteğini belli eden güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yalanı ortaya çıkınca gözlerini kaçırıp pencereye doğru baktı sessizce orada.
- Soruma cevap vermek yerine gözlerini kaçırdı, elleriyle masayı oyaladı uzun uzun.
- Mahcup olduğu her anda gözlerini kaçırması annesinin dikkatinden hiç kaçmazdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Utanç, çekingenlik, suçluluk, tedirginlik ve bazen gizlenen sevgiyle ilişkilidir. Ortak nokta, kişinin doğrudan bakmaktan bilinçli olarak kaçınması ve kendini kolayca dışa tamamen ele vermemesidir çoğu kez.
Hayır, her zaman olumsuz değildir. Bazen mahcubiyet, saygı, heyecan veya duygusunu ele vermek istemeyen bir çekingenlik de bu davranışın temel, doğal ve insani nedeni olabilir.
Görmezden gelmek bilinçli biçimde yok saymayı anlatır. Gözlerini kaçırmak ise çoğu zaman duygusal baskı altında, kısa süreli ve doğrudan bakmaktan kaçınan bedensel bir tepkiyi gösterir.