Anlamı
çok özlemek:
'Akşamlar niçin hâlâ gözünde tütüyor?' -A. N. Asya.
Detaylı Açıklama
Gözünde tütmek deyimi, bir kimseyi, yeri ya da zamanı çok derin biçimde özlemeyi anlatır. Buradaki tütmek sözü, özlenen şeyin insanın zihninde ve gönlünde sürekli yükselip durduğunu, sanki duman gibi eksilmeden içini sardığını hissettirir. Bu yüzden deyim, yalnız hatırlamayı değil, yokluğun içte bıraktığı sıcak ve sızılı etkiyi de taşır. Gurbette kalan biri için memleket, annesinden ayrı kalan çocuk için ev, eski günlerini anan biri için gençlik yılları bu sözle anılabilir. Deyim çoğu zaman şiirli, içli ve biraz da yanık bir tınıya sahiptir. Özlem burada sessiz ama süreklidir; geçmez, yalnız kabuk değiştirir. Kısacası gözünde tütmek, insanın çok sevdiği birini ya da bir zamanı yokluğunda derin ve sarsıcı biçimde özlemesini anlatır.
Örnek Cümleler
- Uzakta kaldığı yıllarda annesinin sesi gözünde tütüp durdu hep derinden.
- Eski mahalle gözünde tütüyor diye her fırsatta oralardan söz açıyor.
- Dedesi ölünce onunla geçen yaz akşamları gözünde tütmeye başladı yeniden.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü özlemi kuru biçimde söylemez; yokluğun insanın içine işleyişini bir görüntüyle verir. Tüten şey nasıl dağılmadan görünürse, bu sözde de özlem sürekli ve canlı kalır.
Evet, çok uygundur. Eski ev, çocukluk sokağı, bayram günleri ya da huzurlu bir dönem de insanın gözünde tütebilir; deyim yalnız kişiye değil, yaşanmış zamana da bağlanır.
Hasret çekmek daha düz ve genel bir özlem anlatır. Gözünde tütmek ise bu özlemin içte daha görüntülü, daha yanık ve daha duygusal bir biçimde sürdüğünü hissettirir.