Anlamı
1) çok ağır; 2) hâlsiz, yorgun argın:
'Ayakkabılarını giymeden gülle gibi çocukların yanına düştü.' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Gülle gibi sözü, bağlama göre iki yakın etki taşır. Birincisinde çok ağır olan nesneleri anlatır; ikincisinde ise insanın yorgunluktan ağırlaşmış, bitkin ve güçsüz hâlini belirtir. Gülle benzetmesi, hem ağırlığı hem de taşıması zor yük hissini güçlü biçimde verir. Bu yüzden insanın üstüne çöken yorgunluk için kullanıldığında çok etkili olur. Kişi yürürken zorlanır, kendini yere bırakacak kadar bitkin hisseder; sanki bedeni kurşun ağırlığı kazanmıştır. Kısacası gülle gibi, hem somut ağırlığı hem de yorgunluktan ağırlaşmış insan hâlini anlatan yoğun ve canlı bir benzetmedir. Söylenişindeki sertlik, ağırlık duygusunu daha da kuvvetlendirir ve bedendeki baskıyı iyice herkese daha çok açıkça hissettirir. Bu yüzden söz, yalnız fiziksel yükü değil, insanın tükenmişliğini de tek hamlede sezdirir.
Örnek Cümleler
- Akşama kadar çalışan işçi eve gülle gibi bir bedenle döndü.
- Çuval o kadar ıslanmıştı ki gülle gibi ağırlaşmıştı iyice bugün.
- Gece nöbetinden çıkan hemşire gülle gibi çocukların yanına sessizce çöktü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanın bedeni hafiflemiş değil, tersine taşınması güç bir ağırlık kazanmış gibi anlatılır. Gülle benzetmesi, yorgunluğun omuzlara ve adımlara çöken baskısını çok daha somutlaştırır artık.
İkisinde de ortak nokta ağırlıktır. Biri gerçek nesnenin tartısını, öteki ise bedenin ya da hâlin taşınmaz gibi belirgin biçimde daha da ağırlaşmasını çok açıkça anlatır.
Uzun çalışma günleri, hastalık sonrası bitkinlik, ağır yük taşıma ve insanın kendini yere bırakacak kadar yorulduğu durumlar için çok etkili ve canlı bir söz olarak kullanılır.