Anlamı
büyüklenmek, gururlanmak:
'Sataşmalarını artırıyor ve yersiz bir gurura kapılıyordu.' -K. Korcan.
Detaylı Açıklama
Gurura kapılmak, başarı, güç, ilgi ya da üstünlük duygusunun etkisiyle büyüklenmek, ölçüyü kaçırmak ve kendini fazla önemsemek anlamına gelir. Burada sıradan memnuniyet değil, insanın kendini başkalarından yukarı koymaya başlaması vardır. Bu yüzden deyim çoğunlukla eleştirel tonda kullanılır. Bir başarının ardından yere basmayan, uyarı dinlemeyen veya başkalarını küçümsemeye yönelen kişiler için çok yerindedir. Sözde kapılmak fiili önemlidir; çünkü duygu insanı içine çekmiş ve dengeyi bozmuştur. Gurura kapılmak, övüncün taşarak kibir sınırına yaklaşmasını anlatan güçlü bir uyarı niteliği taşır. Etkisi, insanın içindeki yükselişin onu nasıl körleştirebildiğini göstermesinden gelir. Ölçü duygusunu kaybettiren yanı özellikle belirgindir. Sonradan pişmanlık da doğurabilir. Çevreyle bağı hızla zayıflatır.
Örnek Cümleler
- İlk başarısından sonra gurura kapılıp kimsenin sözünü artık hiç dinlemedi.
- Biraz alkış görünce gurura kapılmak ona pahalıya mal oldu sonunda.
- Usta, çırağına gurura kapılmadan işine bak diye sık sık öğüt verirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü başlangıçta başarıdan doğan doğal memnuniyet vardır; fakat bu duygu ölçüyü aşınca başkalarını küçümseyen ve kişiyi denge dışına çıkaran bir tavra dönüşür. Deyim tam bu bozulmayı anlatır.
Kişinin duyguyu yönetemediğini, aksine duygunun onu sürüklediğini gösterir. Böylece kibir yalnız tercih değil, insanın kontrolünü zayıflatan ve onu kolayca savuran bir hâl gibi açıkça görünür.
Yeni başarı, terfi, övgü, para veya güç gören kişilere karşı sık söylenir. Amaç, yükselişin geçici olabileceğini ve ölçüsüz tavrın insanı çevresinden çok hızla uzaklaştıracağını hatırlatmaktır.