Anlamı
dost sandığın birtakım kimseler sana kolaylıkla kötülük edebilirler.
Detaylı Açıklama
Güvenme dostuna, saman doldurur postuna atasözü, dost görünen ya da dost sayılan herkesin gerçekten güvenilir olmayabileceğini anlatır. Söylenişindeki sertlik, insanın en yakın bildiği yerden bile zarar görebileceği uyarısını güçlendirir. Buradaki post ve saman benzetmesi, kişinin içini boşaltmak, onu değersiz bir kalıba çevirmek gibi ağır bir ihanet hissi yaratır. Bu nedenle atasözü, körü körüne güvenmenin doğurabileceği hayal kırıklığına karşı temkin öğüdü verir. Elbette bütün dostlukları değersiz saymaz; ancak dostluk adına aklı bütünüyle bırakmamak gerektiğini vurgular. Kısacası güvenme dostuna, saman doldurur postuna, yakınlık görüntüsünün insanı aldatabileceğini ve en büyük zararın bazen en yakından gelebileceğini anlatan çarpıcı bir atasözüdür. Böylece dostluk ile ihtiyat arasında dengeli kalma gereği güçlü bir uyarıya dönüşür.
Örnek Cümleler
- Dedem ortaklık konuşulurken güvenme dostuna, saman doldurur postuna derdi hep.
- Sırrı yayılınca güvenme dostuna, saman doldurur postuna sözünü acıyla hatırladı.
- Babası borç verirken güvenme dostuna, saman doldurur postuna diye uyardı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, bütün dostlukları değersiz saymaz; fakat insanın yakınlık duygusuna kapılıp tedbiri elden bırakmamasını öğütler. Yani dostluk olsun, ama kolayca ve düşüncesizce kör güvene dönüşmesin demektedir.
Çünkü yakın bildiği yerden gelen zarar daha derin hissedilir. Sert benzetme, dost görünen birinin vereceği zararın insanı içten boşaltacak kadar ağır olabileceğini çarpıcı biçimde göstermeye yarar.
Doğrudan çelişmez; biri gerçek dostun sınanacağını söyler, öteki dost görünümlü herkese hemen teslim olunmaması gerektiğini hatırlatır. İkisi birlikte düşünüldüğünde dostlukta sınama ve temkin ölçüsü ortaya çıkar.