Anlamı
tkz. 'bunu çoktan anlaman, bilmen gerekirdi' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Ha şunu bileydin sözü, karşıdakinin çoktan anlaması gereken bir şeyi geç fark ettiğini ya da hâlâ kavrayamadığını vurgulayan hafif sitemli bir ifadedir. Açık azar kadar sert değildir; ama sabırsızlık, hayret ve yer yer küçümseme barındırabilir. Genellikle apaçık görünen bir şeyi kavramayan, aynı hatayı sürdüren ya da durumun sonucunu baştan hesaplayamayan kişilere yöneltilir. Bu yüzden aile içinde, mahalle konuşmasında ve gündelik tartışmalarda sık duyulur. Sözün gücü, eksik bilgiyi değil gecikmiş idraki hedef almasındadır. Karşıdaki kişi, yalnız bilmiyor değildir; bilmesi beklenirken geride kalmıştır. Bu ton, ifadeyi hem uyarı hem de ince bir paylama sözü hâline getirir. Söylenirken çoğu zaman sabrın sonuna gelinmiş olduğu da hissedilir.
Örnek Cümleler
- Bu adamın seni oyaladığını ha şunu bileydin de aylarca beklemeseydin keşke.
- Pazarlığın böyle sonuçlanacağını ha şunu bileydin, baştan bu kadar açılmazdın.
- İşin buraya varacağını ha şunu bileydin de kimseyi araya koymazdın.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü konuşan kişi yalnız bilgi vermiyor, gecikmiş fark edişi de yüzüne vuruyor. Böyle olunca ifade, "sana bunu önceden anlamak düşerdi" anlamı taşıyarak hafif paylayıcı bir etki oluşturuyor.
Söz, hafif üstten bakan ve samimiyet gerektiren bir tını taşır. Bu nedenle aile, arkadaşlık veya mahalle çevresinde daha rahat söylenir; resmî ilişkide kaba ya da küçültücü algılanma ihtimali yükselir.
İkisi de geç gelen farkındalığa dokunur. Ancak Hanya’yı Konya’yı anlamak daha çok olayın gerçek yüzünü sonradan kavramayı anlatır; ha şunu bileydin ise karşıdaki kişinin bunu zaten önceden görmesi gerektiğini öne çıkarır.