Anlamı
kendisinde manevi güç olduğuna inanılan kimse, gelecekte neler olacağından veya bilinmeyen âlemden haber vermek.
Detaylı Açıklama
Haber vermek deyimi burada günlük dildeki basit "bildirmek" anlamında değil, kendisinde manevi güç olduğuna inanılan bir kişinin geleceğe, bilinmeyene ya da görünmeyen âleme dair bilgi söylemesi anlamında kullanılır. Bu yüzden söz, halk inancı, keramet anlatısı, tekke çevresi, fal, rüya yorumları ve metafizik beklentilerle ilişkilidir. Bir kimsenin haber vermesi, çoğu zaman sıradan tahmin değil, özel bir sezgi ya da manevi kaynakla konuşması şeklinde anlaşılır. Bu yüzden deyimin tonu gündelik iletişimden farklıdır. Cümlede geçtiğinde yalnız bilgi değil, gizem ve inanç da devreye girer. Söz, konuşanı haber getiren biri olmaktan çıkarıp bilinmeyene temas eden biri konumuna taşır. Bu yönüyle kullanım alanı dardır ama anlamı yoğundur.
Örnek Cümleler
- Köylüler, yatırın bekçisinin yağmurun ne zaman yağacağını haber verdiğine inanıyordu.
- Yaşlı kadın rüyasında pirin ona gelecek sıkıntıyı haber verdiğini anlattı.
- Dergâha gelenler, şeyhin gönüllerindeki sorunu söylemeden haber verdiğini içten düşünürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada sıradan bir bilgilendirme değil, olağanüstü yahut manevi kaynaktan gelen bilgi anlatılır. Sözün anlamı, konuşanın görünmeyene dair sezgi taşıdığına inanılan kültürel bağlam içinde şekillenir.
Halk inancının canlı olduğu yerlerde, tasavvufi anlatılarda, ermiş menkıbelerinde, fal ve rüya yorumlarında bu kullanım daha doğal durur. Modern resmî dilde ise bu anlam çoğunlukla mecaz veya aktarma olarak algılanır.
Kehanette bulunmak daha ağır ve çoğu zaman yazı diline yakın bir ifadedir. Haber vermek ise halk dilinde daha yerli durur; gelecek veya bilinmeyen hakkında söylenen sözü manevi yakınlıkla anlatır.