Anlamı
1) gerekli bulmak, gerekli saymak:
'Kendi kuvvetlerini ve yiğitliklerini söylemeye, vaka ile tespit etmeye hacet görmüyorlar.' -H. E. Adıvar. 2) tuvalete gitmek; 3) alışveriş yapmak.
Detaylı Açıklama
Hacet görmek deyimi, kaynak anlamında birden çok yöne açılır ve bu çok anlamlı yapı kullanımını ilginç kılar. Bir yandan bir şeyi gerekli bulmak, ihtiyaç saymak anlamına gelir; özellikle eski ve daha edebî dilde "buna hacet görmüyorum" gibi kullanımlarda karşımıza çıkar. Bir başka kullanımda tuvalete gitmek anlamını taşır ve burada daha örtülü, dolaylı bir anlatım kurar. Ayrıca alışveriş yapmak için de bazı ağızlarda kullanılabilir. Bu yüzden sözün ne anlama geldiği bütünüyle bağlamdan anlaşılır. Ortak nokta, bir ihtiyacın karşılanmasına yönelmiş olmaktır. Deyimin gücü, aynı kökten gelen ihtiyaç düşüncesini farklı günlük sahnelere taşıyabilmesinden gelir ve bağlamı dikkatle okumayı gerektirir. Bağlam çözülmeden anlamı tek kalıba indirmek kolay değildir.
Örnek Cümleler
- Komutan, başarılarını uzun uzun anlatmaya hiç hacet görmedi o toplantıda bugün.
- Çocuk yolculuk başlamadan önce hacet görmek istediğini çekinerek sessizce söyledi.
- Pazara inince biraz hacet görmek için çarşıya tek başına uğradı.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça kökenli "hacet" sözü ihtiyaç ve gereksinim anlamındadır. Deyimin farklı kullanımları da bu temel ihtiyaç fikrinden türeyerek zamanla ayrı bağlamlarda yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ortak çekirdek ihtiyaç fikridir. İster gerekli bulmak, ister tuvalet ihtiyacını gidermek, ister alışveriş etmek olsun, her kullanımda kişi bir gereksinimi fark edip ona yönelmiş olur.
Çünkü aynı ifade çok farklı sahnelerde bambaşka anlamlar taşıyabilir. Cümledeki kişi, ortam ve fiilin yönü dikkatle okunmazsa, söylenen şeyin ihtiyaç mı, tuvalet mi, yoksa alışveriş mi olduğu karışabilir.
Çağdaş kullanımda en çok örtülü tuvalet ihtiyacı anlamı ile eski ağızda "gerek görmek" anlamı duyulur. Alışveriş anlamı daha sınırlı ve bölgesel kaldığı için herkes tarafından aynı kolaylıkla anlaşılmayabilir.