Anlamı
ölmek:
'Hüsmen Hakk'a kavuştu diye mırıldandı.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Hakk’ın rahmetine kavuşmak deyimi, bir kimsenin öldüğünü doğrudan ve sert biçimde söylemek yerine daha yumuşak, daha saygılı bir dille anlatmak için kullanılır. Buradaki "Hak" sözü Allah’a işaret ettiği için ifade, özellikle dindar çevrelerde ve taziye dilinde ağır gerçeği yumuşatan bir ton taşır. Günlük konuşmada da yaşlı biri, sevilen biri ya da ardından saygıyla söz edilen biri için tercih edilir. Söz yalnız ölüm haberini vermekle kalmaz, ölen kişinin dünya sıkıntısından çıkıp ilahi merhamete yürüdüğü inancını da sezdirir. Bu yüzden kuru bir bilgi cümlesi gibi değil, yasla birlikte saygıyı koruyan bir ağızla söylenir. Tonda acı vardır ama kaba bir kesinlik yoktur. Özellikle cenaze haberlerinde, bu ifade öleni anarken dili kırmadan konuşma imkânı verir.
Örnek Cümleler
- Mahallenin en eski esnafı dün gece Hakk’ın rahmetine kavuşunca herkes dükkânını geç açtı.
- Annesinin Hakk’ın rahmetine kavuştuğunu telefonda duyunca bir süre hiç konuşamadı.
- Köy imamı, sabaha karşı Hakk’ın rahmetine kavuşan yaşlı adam için sela verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ölüm haberini çıplak ve sert biçimde vermek yerine, dini ve duygusal bir çerçeve kurar. Kişinin yok oluşunu değil, ilahi rahmete yönelişini öne çıkardığı için taziye diline daha uygun düşer.
Hayır, bağlam belirleyicidir. Resmî tutanakta ya da soğuk haber dilinde daha az görülür; aile içi konuşmada, taziyede, cenaze haberinde ve saygı vurgusunun öne çıktığı cümlelerde daha doğal durur.
İkisi de saygılı ve dini bir tona sahiptir; ancak Hakk’ın rahmetine kavuşmak daha merhamet ve sükûnet duygusu taşır. Hakk’a yürümek ise bazı çevrelerde biraz daha tasavvufi ve sözlü geleneğe yakın duyulur.