Anlamı
durumu, görünüşü, davranışı düzgün.
Detaylı Açıklama
Hâli tavrı yerinde sözü, bir kişinin genel görünüşünün, davranışlarının, konuşmasının ve toplumsal duruşunun düzenli, ölçülü ve olumlu bulunduğunu anlatır. Buradaki hâl ve tavır birlikte kullanılarak hem dış görünüş hem de davranış biçimi değerlendirilir. Bu nedenle söz, yalnız iyi giyinmiş olmayı değil, kendini taşıma biçimini, edepli duruşu ve güven veren tavrı da kapsar. Bir genç için, bir misafir için ya da işe alınacak biri için “hâli tavrı yerinde” denmesi, onun toplum içinde düzgün bir izlenim bıraktığını gösterir. Deyimde açık bir onay ve güven duygusu vardır. Abartılı övgüden çok, ölçülü takdir havası taşır. Böylece kişinin genel hâlinden doğan olumlu izlenimi, dengeli ve toplumsal ölçülere uygun bir biçimde anlatan yerleşik bir söz olarak dikkat çeker.
Örnek Cümleler
- Yeni gelen gencin hâli tavrı yerinde olduğu için herkes ona ısındı.
- Misafirin hâli tavrı yerinde, sözü ölçülü ve bakışı da sakindi.
- İşe başvuran kızın hâli tavrı yerinde bulununca görüşme uzatıldı biraz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hâli tavrı yerinde, kişinin görünüşünün, davranışlarının ve genel duruşunun düzgün, ölçülü ve güven verici bulunmasını anlatır. Toplumsal onay duygusu taşır. Güven hissi de verir. Ölçülü takdir hissi taşır.
Çünkü sadece giyim kuşam değil, konuşma tarzı, edep, tavır, kendini taşıma biçimi ve genel karakter izlenimi birlikte değerlendirilir. Bütüncül bir bakıştır. Toplumsal ölçü burada belirgindir.
Misafirlikte, kız istemede, iş görüşmesinde, tanıştırmalarda ve toplum içindeki ilk izlenimlerin konuşulduğu durumlarda sıkça söylenir. Ölçülü övgü niteliğindedir. İlk izlenimde sık duyulur. Değerlendirme tonu yumuşaktır.