Anlamı
1) yorgunluktan eli ayağı tutmayan; 2) çok pişip bulamaç durumuna gelen (yiyecek).
Detaylı Açıklama
Hamur gibi deyimi iki temel anlam taşır. Birinci anlamında kişi aşırı yorgunluktan gücünü kaybetmiş, eli ayağı tutmayan, gevşemiş ve bitkin bir hâle gelmiştir. İkinci anlamında ise bir yiyecek çok pişmiş, dağılmış ve bulamaç kıvamına yaklaşmış demektir. Bu iki anlamın ortak noktası, biçimini ve direncini kaybetme hâlidir. İster beden olsun ister yiyecek, ortada önceki diri yapının çözülmesi vardır. Deyim bu yüzden oldukça canlıdır; çünkü yorgun bedeni de fazla pişmiş yemeği de elle yoğrulmuş hamura benzetir. Günlük dilde bağlam hemen hangi anlamın kastedildiğini açar. Kısacası hamur gibi, gevşeme, yumuşama ve dayanaksız kalma duygusunu hem insan hem yiyecek için güçlü bir benzetmeyle anlatan işlek bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- On saatlik yolculuktan sonra hamur gibi oldum, kolumu bile kaldıramadım.
- Pilav ocakta unutulunca hamur gibi olmuş, kimse yemek istemedi akşam.
- Sıcakta tarlada çalışan işçiler akşamüstü hamur gibi eve döndü yorgunlukla.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ortak duygu, direncin ve kıvamın kaybolmasıdır. Yorgun insanın bedeni de fazla pişmiş yiyecek de önceki sıkılığını yitirir; deyim bu yüzden iki alana da aynı benzetmeyle yayılır.
İnsan için kullanıldığında aşırı yorgunluk, gevşeme ve bitkinlik vurgulanır. Kişi ayakta duruyor olsa bile gücü tükenmiş, neredeyse dağılacak kadar yorulmuş görünür; söz bunu kısa ve etkili biçimde anlatır.
Çünkü onlar mutfakta yapılan somut işi anlatır. Hamur gibi ise ya insanın bitkin hâlini ya da yemeğin kıvamını betimleyen benzetmeli bir deyimdir; eylem değil, sonuç görünümü öne çıkar.