Anlamı
kişi kendisi için bir fedakârlıkta bulunan kimseye karşı sırası geldiğinde daha büyük fedakârlıkta bulunur.
Detaylı Açıklama
Hasta ol benim için, öleyim senin için atasözü, kişi kendisi için bir fedakârlık yapan kimseye zamanı geldiğinde daha büyük fedakârlıkla karşılık verir anlamında kullanılır. Bu sözde karşılıklılık, vefa ve borç bilinci çok güçlüdür. Hasta olmak ile ölmek arasında kurulan derecelendirme, iyiliğe verilen cevabın daha da büyüyebileceğini gösterir. Atasözü bu yüzden yalnız sevgi değil, minnet duygusu da taşır. Aile, dostluk, komşuluk ve yakın insan ilişkilerinde yapılan fedakârlıkları anlatırken özellikle yerini bulur. Cümlede geçtiğinde, iyiliğin karşılıksız bırakılmaması gerektiği anlaşılır. Aynı zamanda insan ilişkilerinde vefanın ölçü belirleyen bir değer olduğu da sezilir. Kısacası bu atasözü, yapılan iyiliğe daha büyük bir bağlılık ve karşılıkla cevap verme düşüncesini içten ve güçlü bir halk söyleyişiyle anlatır.
Örnek Cümleler
- Dedem, komşunun iyiliğini anlatırken hasta ol benim için, öleyim senin için derdi.
- Onun bize yaptığı yardımı görünce hasta ol benim için, öleyim senin için sözü aklıma geldi.
- Gerçek dostluk biraz da hasta ol benim için, öleyim senin için duygusu taşır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada amaç yalnız teşekkür etmek değildir; iyiliğin büyüklüğünü kabul edip ona daha güçlü bir bağlılıkla karşılık vermektir. Söz, vefanın ölçüsünü özellikle daha da büyüterek anlatır.
Aile içinde, eski dostluklarda, komşuluk ilişkilerinde ve zor zamanda yanında duran kişiler için daha doğal duyulur. Çünkü bu bağlarda fedakârlığa karşı vefa beklentisi daha açık hissedilir.
Çünkü yapılan iyiliğin unutulmadığı ve karşılıksız kalmaması gerektiği düşüncesi sözün merkezindedir. Bu yüzden atasözü, duygusal yakınlık kadar güçlü ahlakî sorumluluk duygusu da taşır ve karşılıklılığı öne çıkarır.