Anlamı
iklim ve rüzgâr olumsuz etkilemek.
Detaylı Açıklama
Hava çarpmak deyimi, iklimin, sert rüzgârın ya da açık havanın bedeni olumsuz etkilemesi anlamında kullanılır. Bu söz çoğu zaman ani serinleme, uzun süre rüzgârda kalma ya da korunmasız biçimde dışarıda bulunmanın ardından gelen rahatsızlıklar için söylenir. Çarpma fiili, etkinin bir anda ve sert biçimde hissedildiğini düşündürür; sanki hava bedene vurmuş ve dengesini bozmuştur. Bu yüzden baş ağrısı, tutulma, üşütme ve genel kırgınlık gibi durumlarla birlikte çok duyulur. Cümlede geçtiğinde, rahatsızlığın nedeninin doğrudan dış şartlar olduğu anlaşılır. Kısacası hava çarpmak, açık hava ve rüzgârın beden üzerinde bıraktığı ani, sert, olumsuz ve kolay fark edilen etkiyi canlı, somut ve günlük bir deyimle anlatır.
Örnek Cümleler
- Akşam rüzgârında uzun süre kalınca çocuğu hava çarpmış olmalı dediler.
- Islak saçla dışarı çıkınca beni hava çarptı, boynum tutuldu sabaha.
- Yaylada sert esinti yüzünden birkaç kişiyi birden hava çarptı bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü çarpmak fiili, etkinin yavaş değil bir anda hissedildiğini anlatır. Böylece söz, rüzgâr ya da iklimin bedeni sert biçimde bozduğu duygusunu daha güçlü verir ve rahatsızlığın beklenmedik yönünü öne çıkarır.
Üşütme, tutulma, baş ağrısı, kırgınlık, halsizlik ve bazen yüz felci korkusu gibi belirtilerle birlikte en doğal duyulur. Çünkü bunlar halk arasında açık havaya bağlanan etkiler olarak düşünülür.
İkisi de iklim ve dış çevreyle ilişkilidir; ancak hava değiştirmek iyileştirici değişimi anlatır. Hava çarpmak ise aynı dış çevrenin bu kez bedene olumsuz ve sert biçimde dokunmasını öne çıkarır.