Anlamı
boşuna uğraşmak:
'Havanda su dövmeyelim, önce namussuzu bulalım sonra bunları konuşalım.' -M. İzgü.
Detaylı Açıklama
Havanda su dövmek deyimi, boşuna uğraşmak, sonuç vermeyecek bir iş üzerinde emek harcamak ve baştan verimsiz olduğu belli bir çabayı sürdürmek anlamında kullanılır. Havanın içinde su dövme görüntüsü, emek vardır ama ürün yoktur; hareket tekrarlanır, fakat ortaya gerçek bir sonuç çıkmaz. Deyim bu yüzden özellikle yanlış yerde ısrarı, gereksiz tartışmaları ve çıkışsız uğraşları eleştirirken çok güçlü durur. Kişi iyi niyetle çalışıyor olabilir, ama kullanılan yöntem ya da seçilen konu sonuç üretmiyorsa bu söz devreye girer. Cümlede geçtiğinde, emeğin boşa aktığı ve hedefin yanlış seçildiği anlaşılır. Kısacası havanda su dövmek, fayda getirmeyecek uğraşıyı göz önünde canlandıran çok yerleşik ve etkili bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Aynı tartışmayı uzatıp durmak artık havanda su dövmekten başka bir şey değil.
- Belgesiz iddiayı ispatlamaya çalışmak mahkemede havanda su dövmek gibiydi gerçekten.
- Önce plan kurmadan işe girişirsek günlerce havanda su dövmüş oluruz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ortada hareket vardır ama dövülen şeyden ürün çıkmaz. Bu görüntü, çok çalışılsa bile yanlış işte ısrar edildiğinde sonucun neden alınamadığını hemen görünür kılar ve boşa giden emeği belirginleştirir.
Boş konuşmak daha çok söz düzeyinde anlamsızlığı anlatır. Havanda su dövmek ise konuşmayı da kapsayabilir ama genel olarak emek, zaman ve çabanın boşa harcanmasını daha geniş biçimde gösterir.
Çıkışsız projelerde, delilsiz tartışmalarda, aynı hatanın tekrarında ve yanlış yöntemle sürdürülen işlerde özellikle uyarıcı olur. Çünkü insanı, emeğin yönünü değiştirmeye çağıran açık bir eleştiri taşır.