Anlamı
1) menopoza girmek; 2) verimsiz olmak.
Detaylı Açıklama
Hayızdan nifastan kesilmek deyimi, birinci anlamında menopoza girmek, ikinci anlamında ise verimsiz olmak demektir. İlk anlam kadın bedeninin doğal bir dönem değişimini anlatırken, ikinci anlam mecaz yoluyla üretkenliğin, verimin ya da bereketin kesilmesini ifade eder. Bu çok anlamlı yapı nedeniyle bağlam büyük önem taşır. Deyim eski dil tadı taşır ve günümüzde özellikle geleneksel anlatılarda ya da yaşlı kuşak söyleyişinde daha çok duyulur. Cümelde geçtiğinde, ya biyolojik bir dönem dönüşümü ya da bir işin verimsiz hâle gelişi anlaşılır. Kısacası hayızdan nifastan kesilmek, bağlama göre bedensel ya da mecaz verim kaybını anlatan eski, güçlü ve açıklama isteyen bir deyimdir. Eski kullanım gücü buradan gelir. Anlam bağlamla açılır.
Örnek Cümleler
- Teyzesi hayızdan nifastan kesildikten sonra bedenindeki değişimleri daha çok konuşur oldu.
- Bu toprak sanki hayızdan nifastan kesilmiş gibi yıllardır ürün vermiyor.
- Usta, atölyenin hayızdan nifastan kesildiğini söyleyip işlerin durmasına çok kızdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ilk anlamdaki kesilme, zamanla mecazlaşarak verim ve üretimin durmasına da aktarılmıştır. Böylece söz hem bedensel değişimi hem de bereketin tükenmesini aynı kalıpta anlatabilir. Bağlam belirler.
Kelimelerin kökeni ve kurduğu ifade biçimi güncel konuşmadan daha geleneksel bir tat verir. Bu yüzden deyim bugünün dilinde açıklama isteyebilir ama eski söyleyiş gücünü de korur.
Toprağın verimsizleşmesi, işlerin kesilmesi, üretimin durması ve bereketin kaybolması anlatılırken mecaz anlamı öne çıkar. Çünkü bu alanlarda canlılık ve verim duygusu belirleyici hâle gelir. Kuraklık hissi artar.