Anlamı
hayranlık duygusu uyandırmak, çok beğenilmek:
'Mükemmel seciyeler, kafiyeler yapar, hafızamıza, nüktelerimize onları hayran ederdik.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Hayran etmek deyimi, bir kişide hayranlık duygusu uyandırmak, onu çok beğendirmek ve güçlü bir takdir bırakmak anlamında kullanılır. Burada etki, sıradan beğeninin ötesine geçer; karşı taraf gördüğü, duyduğu ya da tanık olduğu şeyden ciddi biçimde etkilenir. Bu yüzden deyim sanat, söz ustalığı, davranış inceliği, başarı, güzellik ve beceri gibi alanlarda sık kullanılır. Hayran etmek, yalnız iyi buldurmak değil, aynı zamanda insanı durup tekrar baktıracak bir etki bırakmaktır. Cümelde geçtiğinde, yapılan şeyin güçlü bir estetik ya da zihinsel iz oluşturduğu anlaşılır. Kısacası hayran etmek, derin beğeni uyandıran etkileyici güç ve nitelikleri anlatan sıcak, güçlü ve yaygın bir deyimdir. Etki kolay unutulmaz.
Örnek Cümleler
- Genç kemancının sahnedeki hâkimiyeti bütün salonu hayran etti gerçekten derinden.
- Yaptığı ince konuşma yalnız konukları değil, ev sahibini de hayran etti.
- Bu küçük çocuğun sabrı öğretmenlerini hayran etmekle kalmadı, herkesi düşündürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hayran etmekte yalnız olumlu değerlendirme yoktur; insanı etkileme, durdurma ve güçlü iz bırakma vardır. Bu yüzden söz, sıradan hoşlanmadan daha yüksek bir takdir düzeyini anlatır.
Müzik, edebiyat, sahne performansı, zarif davranış, büyük başarı ve estetik beceri anlatılırken özellikle sık kullanılır. Çünkü bu alanlar insanda güçlü takdir ve etkilenme duygusu uyandırır.
Hayran etmek etkinin kaynağını gösterir; yani bir şey başkasında bu duyguyu doğurur. Hayran olmak ise o duyguyu yaşayan kişinin bakış açısından aynı etkiyi anlatır. Bakış açısı değişir.