Anlamı
dikkate almak, göz önünde bulundurmak:
'Hem benim avukat veya yargıç olmak isteyip istemediğimi de hesaba kattıkları yoktu.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Hesaba katmak deyimi, bir durumu, ihtimali, kişiyi, sonucu ya da masrafı değerlendirme içine alıp göz önünde bulundurmak anlamında kullanılır. Bu söz, karar verme sürecinde eksik bırakmama ve olabildiğince dengeli düşünme çabasını anlatır. İnsan riskleri, duyguları, zamanı, para durumunu ya da başka insanların tutumunu hesaba katabilir. Böylece karar daha sağlam zemine oturur. Deyim yalnız teknik planlama değil, insan ilişkilerinde incelikli düşünmeyi de kapsar. Bir şeyi hesaba katmak, onun önemini kabul etmek demektir. Kısacası hesaba katmak, karar verirken etkili olabilecek unsurları bilinçli biçimde dikkate almayı anlatan temel ve işlevli bir deyimdir. Bu yüzden dikkatli düşünmenin temel adımlarından biri sayılır. Bu özen, daha sağlam karar üretir.
Örnek Cümleler
- Yağmur ihtimalini hesaba katmak gerekiyordu ama kimse bunu düşünmedi nedense.
- Karar verirken çocukların duygusunu da hesaba katmak gerektiğini söyledi annesi.
- Usta, teslim süresini hesaba katmak bilmeyen tüccarın sonunda zorlanacağını anlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hesaba katmak, yalnız görünen şeyi değil, sonucu etkileyebilecek öteki unsurları da düşünmeyi gerektirir. Böylece kişi daha geniş ve daha dengeli bir değerlendirme yapar. Bu genişlik değerlidir.
Hayır, yalnızca sayısal meseleler için kullanılmaz. Duygular, ilişkiler, zaman, risk, ihtimal ve toplumsal sonuçlar için de hesaba katmak deyimi rahatlıkla söylenir. Önemli olan, kararı etkileyebilecek herhangi bir unsurun göz ardı edilmeyip dikkate alınmasıdır.
Hesaba katmak dikkat ve özen içerirken hesaba almamak eksiklik ve ihmal taşır. Bu nedenle iki deyim, karar sürecindeki bilinç ile boşluğu karşı karşıya getirir.