Anlamı
eşya, kullanılmayacak duruma gelmek, eskimek.
Detaylı Açıklama
Hurdası çıkmak, bir eşyanın çok kullanılmaktan, eskimekten veya yıpranmaktan dolayı artık iş görmez hâle gelmesini anlatan bir deyimdir. Buradaki hurda sözü, değeri düşmüş, işe yaramaz duruma yaklaşmış nesneyi çağrıştırır. Bu yüzden deyim yalnız bozulmayı değil, uzun kullanımın sonunda tükenmişliği de ifade eder. Bir makinenin, arabanın, ev eşyasının ya da gündelik araç gerecin hurdası çıkabilir. Bazen mecazen insan için de aşırı yorgunluk veya yaşlanma hissini anlatmak üzere kullanılabilir; ancak temel kullanım eşya üzerindedir. Günlük dilde çok anlaşılır ve biraz da yıpranmışlık duygusu taşır. Böylece bir şeyin ömrünü doldurduğunu, artık tam verimle kullanılamayacağını kısa ve yerleşik bir kalıpla anlatan güçlü bir ifade oluşturur.
Örnek Cümleler
- Bu eski kamyonun artık hurdası çıkmak üzere, masrafı gelirini geçti.
- Yıllardır aynı sandalyeyi kullandık, sonunda iyice hurdası çıkmak başladı artık.
- Makine o kadar zorlandı ki bir gecede neredeyse hurdası çıkmak noktasına geldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hurdası çıkmak, bir eşyanın çok yıpranıp artık doğru dürüst iş göremez duruma gelmesini anlatır. Kullanım ömrünün sonuna yaklaşma duygusu belirgindir ve artık tamirle değil yenilemeyle düşünülen bir aşamayı çağrıştırır.
Çünkü sözde yalnız anlık arıza değil, uzun süreli kullanımın ve yıpranmanın sonunda gelen çöküş vardır. Bu yüzden süreç hissi de güçlü biçimde bulunur ve eskimenin birikerek geldiği anlaşılır.
Evet, bazen insanın aşırı yorulması veya kendini tükenmiş hissetmesi için mecazlı olarak kullanılabilir. Ancak temel kullanım eşya ve araç gereç içindir. Temel anlamı eşya üzerindedir yine.