Anlamı
hüzünlenmek:
'O anda yalnız kahveye değil neredeyse bütün Niksar'a hüzün çöker, lambaların ışığı solgunlaşırdı.' -C. Külebi.
Detaylı Açıklama
Hüzün çökmek, bir insanın içine veya bir ortamın üstüne ağır bir hüzün havasının yayılmasını anlatan etkili bir deyimdir. Çökmek fiili burada duygunun yukarıdan inen bir ağırlık gibi hissedildiğini düşündürür. Bu nedenle söz sadece bireysel kederi değil, bazen bütün bir mekâna sinen ortak bir hüzün duygusunu da anlatabilir. Akşamüstü, kötü haber, kayıp, sessizlik veya eski bir hatıranın canlanmasıyla eve, sokağa ya da insanın içine hüzün çöker. Deyim, tek bir kişinin üzüntüsünden daha geniş bir atmosfer de kurabilir. Bu yüzden edebî anlatımda ve duygusal tasvirlerde çok güçlü durur. Böylece kederin yavaşça yayılıp ortamı sarmasını, hem görsel hem duygusal bir ağırlıkla anlatan yerleşik bir ifade olarak öne çıkar.
Örnek Cümleler
- Kötü haber gelince bütün eve bir anda ağır bir hüzün çökmek başladı.
- Sonbahar akşamlarında bu kasabanın üstüne erken erken hüzün çökmek olur.
- Adını duyunca yüzüne birden belli belirsiz bir hüzün çökmek görüldü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hüzün çökmek, kederin yalnız bir kişiye değil, bazen bütün bir ortama yayılan ağır bir hava gibi hissedilmesini anlatır. Bu yüzden atmosfer duygusu çok güçlü ve belirgindir.
Çünkü çökmek, hüzne ağırlık ve üstten inen baskı hissi verir. Böylece duygu, yalnız yaşanmaz; sanki insanın veya ortamın üstüne ağır ağır ve gözle görülür biçimde çöker.
Her ikisi için de kullanılabilir. İnsan bir başına hüzün çökmüş hissedebilir, ama aynı zamanda bir evin, bir kasabanın veya bir toplantının üstüne de hüzün çökebilir.