Anlamı
birbirleriyle anlaşamayan, kavga eden iki kişinin arasını bulacak bir akıllının olması gerekir.
Detaylı Açıklama
İki deliye bir uslu koymuşlar atasözü, birbirleriyle anlaşamayan, kavga eden veya taşkın davranan iki kişi arasında akıllı, ölçülü ve toparlayıcı birinin bulunması gerektiğini anlatır. Burada “deli” sözü gerçek akıl hastalığından çok, öfkesine kapılan, ölçüsüz davranan veya sağduyusunu yitiren kimseleri simgeler. Atasözü, çatışmanın kendiliğinden düzelmeyebileceğini; araya girecek akıllı bir kişinin denge sağlayacağını söyler. Bu nedenle aile kavgalarında, ortaklık gerginliklerinde, çocuk tartışmalarında ve toplum içi sürtüşmelerde kullanılabilir. Cümlede geçtiğinde, çözümün taraflardan değil, üçüncü bir aklıselim kişiden beklendiği anlaşılır. Böylece sağduyunun bazen taraflardan değil dışarıdan gelmesi gerektiği de vurgulanır. Kısacası bu atasözü, iki öfkeli ya da uzlaşmaz kişi arasına denge kuracak bir sağduyunun şart olduğunu anlatan yerleşik bir gözlemdir.
Örnek Cümleler
- Tartışma uzayınca büyükannem iki deliye bir uslu koymuşlar deyip araya girdi.
- İki ortak bağırıp çağırınca iki deliye bir uslu koymuşlar sözü akla geldi.
- Evde herkes gerilince iki deliye bir uslu koymuşlar misali dayısı konuştu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Buradaki deli sözü gerçek hastalıktan çok, öfkesine kapılan, ölçüyü kaçıran ve aklıselimle davranmayan kişi anlamında kullanılır. Yani atasözü davranış bozukluğunu hedef alır burada da açıkça.
Çünkü iki taraf da aynı anda öfkeli veya inatçıysa kendi kendilerine denge kurmaları zorlaşır. Atasözü, dışarıdan daha sakin bir aklın arabuluculuk etmesini gerekli görür burada.
Kavgaya dönüşen aile meselelerinde, ortaklar arasındaki bağırışlarda, çocukların taşkın tartışmalarında ve tarafların kendi kendini frenleyemediği durumlarda uygun düşer açıkça burada da sıkça oldukça net biçimde.