Anlamı
değerini yitirmek:
'Herifi enseleyemezsem diye, aklı başından gidiyordu. Mahalledeki on beş yıllık bekçilik haysiyeti iki paralık olacaktı.' -S. Kocagöz.
Detaylı Açıklama
İki paralık olmak deyimi, bir kimsenin değerini, saygınlığını veya itibarını yitirmesi anlamına gelir. Buradaki “iki paralık” sözü, değerin çok düşmesini ve gözden düşmüş olmayı küçültücü biçimde anlatır. Deyim, özellikle bir hatadan, rezillikten, başarısızlıktan ya da küçük düşürücü bir durumdan sonra kullanılır. Cümlede geçtiğinde, yalnız maddi değersizleşme değil; toplumsal gözdeki itibar kaybı da duyulur. Bazen öfke, bazen utanç, bazen de acı bir hayal kırıklığı tonu taşır. Bu yüzden söz, kişilik ve haysiyetle ilgili durumlarda daha sert etki bırakır. Dinleyen kişi de küçülmenin ağırlığını hemen hisseder. Kısacası iki paralık olmak, birinin gözden düşmesini ve değer kaybına uğramasını halk dilinin sert küçültme duygusuyla anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yalanı ortaya çıkınca mahalledeki bütün itibarı iki paralık oldu birden.
- Bu skandal yüzünden yılların emeği gözünde iki paralık olacaktı neredeyse.
- Patronun önünde azarlanınca çalışanların gözünde iki paralık oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, asıl olarak manevi ve toplumsal değer kaybını anlatır. Buradaki küçülme, para eksilmesinden çok itibarın ve saygınlığın düşmesini özellikle, doğrudan, belirgin ve sertçe hedef alır.
Çünkü insanın değeri neredeyse para etmeyecek kadar düşmüş gibi anlatılır. Bu küçültme biçimi, utanç ve aşağılanma duygusunu bir anda çok sert, açık ve belirgin biçimde yükseltir.
Mahalle içinde rezil olma, iş yerinde itibarı sarsılma, sözünün boşa çıkması veya bir skandal sonrası gözden düşme durumlarında sık, etkili, sert ve açık biçimde kullanılır.