Anlamı
1) öne geçmek; 2) üstün bir makama geçmek.
Detaylı Açıklama
İleri geçmek deyimi, birinin önüne geçmek ya da daha üstün bir konuma yükselmek anlamına gelir. İlk anlamında fiziksel ya da yarışa dayalı bir öne geçme vardır; ikinci anlamında ise makam, yetki, başarı veya seviye bakımından üstün bir yere çıkmak söz konusudur. Bu çift anlamlı yapı, deyimi hem gündelik rekabet konuşmalarında hem de kariyer, kurum ve toplumsal konum anlatılarında kullanışlı kılar. Cümlede geçtiğinde yalnız hareket değil, karşılaştırmalı bir üstünlük duygusu da kurulur. Böylece söz, başkasını geride bırakma ya da daha yukarı bir basamağa çıkma hissini birlikte taşır. Kısacası ileri geçmek, hem somut hem mecaz anlamda öne çıkmayı ve üstün duruma gelmeyi anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Son düzlükte rakibini geçip bir anda ileri geçti herkes şaşırdı.
- Yıllar içinde aynı ofiste çalışanların çoğunu unvan olarak ileri geçti.
- Yeni teknolojiyle firma kısa sürede bütün rakiplerinin önüne ileri geçti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama bakılarak ayırt edilir. Yarış, sıra veya fiziksel hareket varsa gerçek anlam öne çıkar; makam, başarı ve seviye varsa mecaz anlam daha baskın duyulur ve üstünlük hissi artar.
Çünkü ileri geçmekte yalnız ilerleme değil, bir başkasını geride bırakma fikri vardır. Bu da söze doğal olarak rekabet ve üstünlük rengi katar, başarı duygusunu yükseltir.
Yarışlarda, sıralamalarda, terfilerde, şirket rekabetinde ve başarı karşılaştırmalarında daha sık kullanılır. Her durumda öne çıkma ve üstün duruma gelme duygusu belirgindir, fark kolayca sezilir ve sonuç netleşir.