Anlamı
hiçbir değeri ve önemi yok.
Detaylı Açıklama
İraptan mahalsiz sözü, hiçbir yeri, ağırlığı, etkisi ya da ciddiye alınacak değeri bulunmayan şeyler için söylenir. Anlamca irapta mahalli yok kalıbına çok yakındır ve çoğu zaman onunla aynı küçümseyici çerçevede kullanılır. Bir düşüncenin, bir itirazın, bir kişinin ya da bir ayrıntının konu içinde önem taşımadığını vurgular. Bu yönüyle yalnız değersizliği değil, aynı zamanda dışarıda bırakılmış olmayı da anlatır. Gündelik dilde özellikle tartışmalarda, boş konuşmalar için ya da etkinliği olmayan kimseleri betimlerken duyulur. Tonu mesafeli, bazen de keskin olabilir. Sözü kullanan kişi, karşısındakini doğrudan reddetmek yerine onu önemsizleştirir. Kısacası iraptan mahalsiz, hesaba katılmayacak kadar değersiz görülen unsur için kullanılan sert ama yerleşik bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Onca ciddi mesele arasında bu itiraz bütünüyle iraptan mahalsiz kaldı.
- Mahkemedeki söylentiler delilsiz olduğu için iraptan mahalsiz sayıldı sonunda resmen.
- Konu uzmanların elindeyken kulaktan dolma yorumlar iraptan mahalsiz görünüyordu herkese.
Kökeni ve Hikayesi
Kalıp, dil bilgisi terimlerinden günlük konuşmaya taşınmış; değersizlik ve etkisizlik anlatan yerleşik bir küçümseme sözü hâline gelmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam bakımından büyük ölçüde aynıdır; ikisi de bir şeyin değer ve önem taşımadığını anlatır. Fark daha çok söyleyiş biçiminde ve kullanım alışkanlığında ortaya çıkar günlük dilde.
Bir görüşün, sözün ya da kişinin hesaba katılmaya değmediği düşünüldüğünde kullanılır. Böylece dinleyene, o unsurun tartışmanın merkezinde yer tutmadığı açıkça sezdirilir hemen orada da bütünüyle.
Çünkü karşıdakinin ağırlığını tamamen yok sayar. Hatalı demekten öte, ciddiye alınmaya bile değmez yargısı taşıdığı için oldukça sert ve keskin duyulabilir insanlara doğrudan çoğu kez.