Anlamı
bir araç kullanarak bir şeyi belli etmek:
'Başı ile evet işareti verdi.' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
İşaret vermek deyimi, bir araç kullanarak bir şeyi belli etmek, sinyal göndermek, dikkat çekmek anlamında kullanılır. Kişi el, baş, göz, bayrak, ışık veya başka bir araçla karşı tarafa mesaj iletir. Bu mesaj sözlü değildir; fiziksel bir hareket veya görsel bir sinyal yoluyla aktarılır. Trafikte sinyal vermek, sahada kaptanın takıma işaret vermesi, bir toplantıda göz işareti yapmak bu deyimin kullanım alanlarıdır. Deyim hem somut hem de mecazi anlamda geçerlidir: somut anlamda fiziksel bir sinyal verilir, mecazi anlamda ise dolaylı biçimde bir mesaj iletilir. 'İşaret' burada sözsüz iletişimin kendisidir; konuşmak mümkün olmadığında veya gizlilik gerektiğinde işaret en etkili iletişim aracıdır. Söz, dilin ötesindeki iletişim biçimlerini betimler ve insanlar arası etkileşimin sözcüklerle sınırlı olmadığını hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Başı ile evet işareti verdi, kararını belli etmişti.
- Kaptan sahada oyunculara işaret vererek taktik değişikliği yaptırdı.
- Gizlice göz işareti vererek dışarı çıkmamı istediğini anladım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
El, baş, göz, kaş, parmak gibi beden parçalarıyla; bayrak, ışık, düdük, korna gibi araçlarla; yazı, çizim veya sembol gibi görsel unsurlarla verilebilir. Ortak payda sözsüz iletişimdir: konuşmak yerine fiziksel bir sinyal gönderilmiştir.
Dolaylı biçimde bir mesaj iletmek anlamında kullanılır: birinin davranışı, kararı veya tutumu belirli bir yöne işaret eder. 'Hükümetin açıklaması ekonomide yavaşlama işareti veriyor' gibi cümlelerle bir gelişmenin başka bir şeye sinyal olduğu anlatılır. Burada fiziksel bir hareket yoktur, durum kendisi mesajdır.
Göz kırpmak, işaret vermenin spesifik bir biçimidir: gözle sinyal göndermektir. İşaret vermek çok daha geniş kapsamlıdır; göz kırpmanın yanı sıra el, baş, bayrak ve diğer tüm araçlarla yapılan sinyalleri kapsar. Göz kırpmak işaret vermenin bir alt kategorisidir.