Anlamı
soruna önem vermek:
'İşi ciddiye almış olacak ki hemen okul müdürüne çıkmış, izin istemiş.' -E. Bener.
Detaylı Açıklama
İşi ciddiye almak deyimi, bir soruna veya duruma önem vermek, onu hafife almayıp gerçek bir mesele olarak değerlendirmek anlamında kullanılır. Kişi daha önce belki o konuyu önemsemiyordu veya geçiştiriyordu ama artık durumun ciddiyetini kavramıştır ve ona göre davranmaya başlamıştır. 'Ciddiye almak' burada o konuyu gerçek ve önemli bir mesele olarak kabul etmek demektir. Deyim, özellikle başkalarının uyarılarını dikkate almama, bir riski hafife alma veya bir sorunu görmezden gelme sonrası gelen uyanışı betimler. 'İşi ciddiye alsaydı bu hâle gelmezdi' kalıbıyla geçmişe dönük bir eleştiri de yapılabilir. Söz, olumsuz biçiminde de çok yaygındır: 'işi ciddiye almıyor' demek kişinin sorumsuz, kayıtsız ve umursamaz davrandığını anlatır. Deyim, sorumluluk bilincinin ve dikkatli davranışın önemini vurgular.
Örnek Cümleler
- İşi ciddiye almış olacak ki hemen okul müdürüne çıkmış, izin istemiş.
- Bu tehlikeyi artık ciddiye almalıyız, ertelersek daha büyük sorunlarla karşılaşırız.
- İşi ciddiye almadığı için sınavda kaldı, şimdi pişman ama iş işten geçti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Her ikisinde de kullanılır. Olumlu bağlamda kişi sonunda durumun önemini kavramıştır ve doğru adımları atmaya başlamıştır. Olumsuz bağlamda ise 'ciddiye almıyor' biçiminde eleştiri yapılır: kişi sorunu hâlâ hafife almaktadır. Deyimin olumlu veya olumsuz oluşunu fiil çekimi belirler.
'Önemsemek' daha genel ve sürekli bir tutumu anlatır; kişi bir konuya her zaman değer verir. 'Ciddiye almak' ise daha spesifik ve anlık bir kavrayıştır: kişi o an durumun ciddiyetini fark etmiş ve harekete geçmiştir. Önemsemek kalıcı bir tutum, ciddiye almak anlık bir uyanıştır.
Küçük sorunlar büyür, çözülebilir durumlar çıkmaza girer ve fırsatlar kaçar. Sağlık, eğitim ve ticaret alanlarında erken müdahale kritiktir; geciken ciddiye alma çoğu zaman telafisi zor hasarlara yol açar. Atasözleriyle söylenmek gerekirse 'iş işten geçer' ve sonra pişmanlık fayda etmez.