Anlamı
1) görevini yapmak:
'Bu dünyaya geldi geleli elini ılıktan soğuğa vurmamış, işini hep kurnazlıkla görmüştür.' -Y. Kemal. 2) mec. dövmek; 3) argo öldürmek.
Detaylı Açıklama
İşini görmek deyimi birden fazla anlamda kullanılır. Birinci anlamı görevini yapmak, üstlendiği işi yerine getirmektir; kişi sorumluluğunu eksiksiz biçimde tamamlamıştır. İkinci ve mecazi anlamı dövmek, birini hırpalamaktır; kişi karşısındakine fiziksel olarak zarar vermiştir. Üçüncü anlamı ise argo olarak öldürmek demektir; suç dünyasında ve polisiye anlatılarda bu karanlık anlamıyla karşılaşılır. Birinci anlam günlük hayatta en yaygın olanıdır ve nötr bir ifadedir. İkinci ve üçüncü anlamlar mecazi ve argo kullanımlardır; bağlam olmadan hangi anlamda söylendiği belirsiz kalabilir. Deyimin çok katmanlı yapısı Türkçenin zengin anlam dünyasını yansıtır: aynı söz hem masum bir görev tamamlamayı hem de şiddet içeren eylemleri betimleyebilir. Konuşmacının tonu, bağlamı ve muhatapları hangi anlamın geçerli olduğunu belirler.
Örnek Cümleler
- Bu dünyaya geldi geleli elini ılıktan soğuğa vurmamış, işini hep kurnazlıkla görmüştür.
- Tamirci işini gördü, araba artık tertemiz çalışıyor, hiçbir sorun kalmadı.
- Patronun istediği raporu zamanında teslim etti, işini düzgün görüyor bu çocuk.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlam belirleyicidir. İş ortamında veya günlük yaşamda söylendiğinde görevini yapmak anlamı taşır. Kavga veya çatışma bağlamında söylendiğinde dövmek anlamına gelir. Suç ve yeraltı dünyası bağlamında ise öldürmek anlamı kastedilir. Tonlama ve ortam hangi anlamda kullanıldığını netleştirir.
'İşini görmek' somut bir eylemi, görevi fiilen yerine getirmeyi anlatır: iş yapılmış ve tamamlanmıştır. 'İşini bilmek' ise daha çok bir yetkinliği, beceriyi ve pratik zekâyı ifade eder: kişi ne yapacağını bilir ama henüz yapmamış olabilir. Biri eylemi, diğeri kapasiteyi vurgular.
'İşini kurnazlıkla görmek' kalıbında kişi görevini yapmıştır ama bunu dürüst yollarla değil hileli ve kurnazca yöntemlerle başarmıştır. Bu kullanımda deyim eleştirel bir ton kazanır: sonuç elde edilmiştir ama yöntem tartışmalıdır. Kişi beceriklidir ama güvenilirliği sorgulanır.