Anlamı
adını, kimliğini belirleyip kaydetmek:
'Fabrika sahibinin ismini cismini aldı.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
İsmini cismini almak deyimi, bir kişinin adını, kimliğini ve temel bilgilerini açık biçimde öğrenip kaydetmek anlamında kullanılır. Buradaki cisim sözü, yalnız bedeni değil, kişinin somut kimlik ve varlık tarafını da ima eder. Bu nedenle deyim, yüzeysel bir tanışmayı değil, kimin kim olduğunun kesinleşmesini anlatır. Soruşturmalarda, resmî işlemlerde, ticari ilişkilerde ya da bir kişiyi tam olarak tanımak istenen durumlarda sık kullanılır. Günlük dilde biraz eski ama çok işlevli bir ifade olarak yaşar. İçinde belirleme, kayıt altına alma ve belirsizliği giderme düşüncesi vardır. Bu yönüyle yalnız öğrenmeyi değil, doğrulamayı da içerir. Kısacası ismini cismini almak, bir kişiyi adıyla sanıyla net biçimde tanımlayıp kayda geçirmek anlamındaki yerleşik deyimdir.
Örnek Cümleler
- Memur, başvuranların ismini cismini aldı tek tek not tutarak.
- Fabrika sahibi yeni gelen ustanın ismini cismini alması gerektiğini söyledi.
- Tanık, yardım eden adamın ismini cismini almaya çalışarak peşinden koştu.
Kökeni ve Hikayesi
Deyim, ad ile kişinin somut varlığını birlikte anarak tam kimlik belirleme düşüncesini güçlendiren eski söyleyişten doğmuştur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kişiyi belirsizlikten çıkarıp açık kimliğiyle tanımlamayı tamamlar. Yani yalnız yüzünü görmek değil, adını ve kim olduğunu net ve güvenilir biçimde öğrenmek anlatılır burada da.
Resmî işlemlerde, soruşturmalarda, ticari ilişkilerde ve tanıklık durumlarında kullanılır. Çünkü bu alanlarda kişinin kimliğinin açıkça ve eksiksiz biçimde belirlenmesi gerekir mutlaka her zaman burada özellikle.
Çünkü dili biraz eski tınlasa da anlattığı ihtiyaç hâlâ sürer. İnsanlar bugün de birini tam kimliğiyle tanıyıp kaydetmek zorunda kalırlar günlük hayatta sıkça ve resmî işlerde.