Anlamı
bir kimseye hakaret etmek, ağır sözler söylemek doğru değildir, o da ağır sözlerle karşılık verir.
Detaylı Açıklama
İstediğini söyleyen istemediğini işitir atasözü, ağzına geleni ölçüsüzce söyleyen kişinin benzer sertlikte sözlerle karşılaşacağını anlatır. Buradaki temel düşünce, sözün karşılıksız kalmayacağı ve kırıcı dilin yeni kırgınlıklar doğuracağıdır. Bu yüzden atasözü yalnız konuşma adabını değil, insan ilişkilerindeki karşılıklılık ilkesini de vurgular. Özellikle tartışma, kavga ve kırıcı sohbetler sırasında uyarı amacıyla söylenir. Anlamında hem ahlaki bir ölçü hem de pratik bir hayat tecrübesi bulunur. Birine ağır söz söylemenin sonuç doğuracağını hatırlatır. Böylece insanı, öfke anında bile dilini tutmaya ve karşısındakini boş yere incitmemeye çağırır. Günlük ilişkilerde ağızdan çıkan sözün geri alınamayacağını da ayrıca sezdirir. Kısacası bu atasözü, dilini tutmayan kişinin beklemediği sert karşılıklarla yüzleşebileceğini anlatan açık ve etkili bir uyarıdır.
Örnek Cümleler
- Kahvede herkesi azarlayınca amcası, istediğini söyleyen istemediğini işitir diye çıkıştı.
- Toplantıda kırıcı konuşan müdüre karşı herkesin sessiz kalmaması, istediğini söyleyen istemediğini işitir sözünü doğruladı.
- Sen önce insanlara bağırıyorsun, sonra alınca şaşırıyorsun; istediğini söyleyen istemediğini işitir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ölçüsüz konuşmayı, hakaret etmeyi ve karşısındakini inciten sert dili eleştirir. Çünkü böyle bir tavrın cevapsız kalmayacağı hayat tecrübesiyle sabittir ve çoğu zaman hemen görülür çevrede.
Hayır, açık kavga olmasa bile kırıcı üslubun bulunduğu her ortamda kullanılabilir. Aile içinde, iş yerinde ya da dost meclisinde de yerini bulur kolayca ve doğal biçimde.
Asıl ders, söz söylerken ölçüyü korumaktır. İnsan karşısındakine ne verirse çoğu zaman benzerini geri alır; bu yüzden dil terbiyesi önemlidir her ilişkide gerçekten daima çok.