Anlamı
çok düşünceli ve durgun görünen kimseler için kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Karadeniz'de gemilerin mi battı? atasözü, çok düşünceli, kaygılı ve durgun görünen bir kimseye yöneltilen yarı şakalı bir sorudur. Söz, karşıdaki kişinin halini abartılı bulma ve onu bu hâlden çıkarma amacı taşır. Karadeniz, tarih boyunca fırtınalı deniz yolculuklarıyla ve ticaret gemileriyle anılmıştır; dolayısıyla orada gemi batması büyük bir mali felaket demektir. Atasözü bu büyük felaketi ölçü birimi olarak kullanıp karşıdakine der ki: "Yaşadığın dert bu kadar ağır mı ki böyle çökmüşsün?" Böylece hem dalgın kişiyi kendine getirir hem de durumun o denli kötü olmadığını ima eder. Söz çoğunlukla samimi ortamlarda, arkadaşlar veya aile fertleri arasında söylenir; resmi dilde pek duyulmaz. Tonu kırmadan karşıdakini silkelemeye yarayan nazik bir müdahaledir.
Örnek Cümleler
- Sabahtan beri hiç gülmedin, Karadeniz'de gemilerin mi battı yoksa?
- Toplantı boyunca öyle dalgın oturdun ki yanımdaki fısıldadı: 'Karadeniz'de gemileri mi batmış bu adamın?'
- Annesi, akşam yemeğinde sessiz kalan oğluna dayanamayıp sordu: 'Karadeniz'de gemilerin mi battı evladım, anlat derdini.'
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Karadeniz tarih boyunca önemli bir ticaret yolu olmuş ve fırtınalarıyla ünlenmiştir. Orada gemi batması hem can hem mal kaybı anlamına geldiği için atasözü, en büyük felaketi sembol olarak kullanarak kişinin kaygısını abartılı bulduğunu ima eder.
İkisinin arasında bir yerde durur. Karşıdaki kişinin aşırı karamsar halini yumuşak bir alayla işaret ederken aynı zamanda onu konuşturup rahatlatmayı hedefler. Tonda sevecen bir sitem ve merak iç içe geçmiştir.
Gerçekten ağır bir kayıp yaşamış, yas tutan veya ciddi bir kriz içindeki birine söylendiğinde küçümseme gibi algılanabilir. Söz ancak derdin aslında katlanılabilir olduğu ve samimi bir ortam bulunduğu zaman yerini bulur.