Anlamı
ortalık birdenbire kararmak:
'Gece kandili birdenbire sönmüş, oda zifirî karanlık kesilmişti.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Karanlık kesilmek deyimi, ortalığın birdenbire kararması anlamına gelir. Beklenmedik bir anda ışığın tamamen kaybolması ve ortamın koyu karanlığa bürünmesi durumunu ifade eder. Deyimdeki kesilmek fiili, değişimin ani ve kesin olduğunu vurgular; ışıktan karanlığa geçiş bir anda gerçekleşir. Genellikle elektrik kesintisi, lambanın sönmesi veya bulutların güneşi kapatması gibi durumlarda kullanılır. Mecazi anlamda ise bir kişinin dünyasının karardığını, umudunu yitirdiğini veya büyük bir şok yaşadığını betimler. Edebî metinlerde gerilim ve korku atmosferi yaratmak için tercih edilen etkili bir ifadedir. Fizyolojik olarak ani karanlık insan beyninde korku ve dezoryantasyon tepkisini tetikler. Bu doğal tepki deyimin günlük dildeki kullanımında hissedilen gerginlik ve tedirginliğin temelini oluşturur. Hem doğa olayları hem de yapay aydınlatma kesintileri bu duruma neden olabilir.
Örnek Cümleler
- Elektrik kesilince oda zifiri karanlık kesildi, kimse yerinden kıpırdayamadı.
- Fırtına bulutları güneşi tamamen kapatınca ortalık bir anda karanlık kesildi.
- Kötü haberi telefonda duyduğunda gözlerinin önü bir anda karanlık kesildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, ortalığın birdenbire kararması ve ışığın tamamen kaybolması anlamına gelir. Beklenmedik bir anda ortamın koyu karanlığa bürünmesini ifade eden, ani değişimi vurgulayan bir anlatımdır.
Kesilmek fiili, değişimin ani ve kesin olduğunu vurgular. Işıktan karanlığa geçişin bir anda, kesintisiz ve tamamıyla gerçekleştiğini ifade eder. Bu fiil sayesinde karanlığın aniliği ve şiddeti daha çarpıcı biçimde anlatılır.
Mecazi anlamda bir kişinin dünyasının karardığını, umudunu yitirdiğini veya büyük bir şok yaşadığını betimler. Kötü haber alındığında veya ağır bir darbe yenildiğinde kişinin ruh hâlini anlatmak için tercih edilir.