Anlamı
kardeş, kardeşe zarar gelmesini istemez ama onun kendisinden üstün durumda olmasını da kıskanır.
Detaylı Açıklama
Kardeş kardeşin ne öldüğünü ister, ne onduğunu atasözü, kardeşler arasındaki kıskançlık ve rekabet duygusunu anlatır. İnsan kardeşinin kötü bir duruma düşmesini istemez çünkü kan bağı buna engel olur; ancak kardeşinin kendisinden daha iyi durumda olmasını da hazmedemez. Bu atasözü insan doğasındaki çelişkili duyguları çarpıcı biçimde ortaya koyar. Öldüğünü istememe sevgiyi, onduğunu istememe ise kıskançlığı simgeler. Kardeşlik ilişkisindeki bu ikili yapı toplumda sıkça gözlemlenir ve atasözü bu gerçeği açıkça dile getirir. Türk aile yapısında kardeşler arası rekabet özellikle miras, başarı ve toplumsal statü konularında kendini gösterir. Atasözü bu durumu eleştirmez, sadece bir gözlem olarak sunar. İnsan psikolojisine dair derin bir içgörü taşıyan bu söz, kardeşlik ilişkilerinin karmaşıklığını yalın biçimde ifade eder.
Örnek Cümleler
- Abisi terfi alınca sevinmek yerine suratını astı; kardeş kardeşin ne öldüğünü ister ne onduğunu.
- Kardeşim başarılı olunca hem gurur duydum hem kıskandım; kardeş kardeşin ne öldüğünü ister ne onduğunu derler ya.
- Miras meselesinde herkes birbirine düştü ama kimse öbürünün kötü olmasını da istemedi; kardeş kardeşin ne öldüğünü ister ne onduğunu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, kardeşin kardeşe zarar gelmesini istemediğini ama onun kendisinden üstün durumda olmasını da kıskandığını ifade eder. İnsan doğasındaki sevgi ve kıskançlık çelişkisini çarpıcı biçimde yansıtır.
Kardeşlik ilişkisinin hem sevgi hem rekabet içerdiğini gösterir. Kan bağı kardeşin kötü olmasını engellerken doğal rekabet duygusu da onun çok iyi olmasını hazmetmeyi zorlaştırır. İkili bir duygu yapısını yansıtır.
Ölmek burada en kötü duruma düşmeyi, onmak ise iyileşmek ve refaha kavuşmak anlamına gelir. Kardeş ne birinin yıkımını ne de aşırı yükselişini ister; ikisinin de dengede olmasını tercih eder.