Anlamı
1) evli bir kadın kocasına olan görevini yerine getirmek; 2) hkr. erkek için döneklik etmek, hile yapmak.
Detaylı Açıklama
Karılık etmek deyimi, iki farklı anlam taşır. Birincisi evli bir kadının kocasına olan görevlerini yerine getirmesi anlamına gelir. İkincisi ise hakaret içerikli kullanımda erkek için döneklik etmek ve hile yapmak demektir. Birinci anlamıyla geleneksel aile yapısında kadının eş olarak üstlendiği rolleri ifade eder. İkinci anlamıyla ise güvenilmezlik, döneklik ve hile yapma eylemini erkeklere yönelik bir hakaret olarak betimler. Bu iki farklı anlam, toplumun kadına bakışının dile nasıl yansıdığını gösterir. Birinci anlam nötr veya olumlu bir bağlamda kullanılırken ikinci anlam açıkça olumsuz ve cinsiyetçi bir içerik taşır. Günümüzde toplumsal cinsiyet bilincinin artmasıyla ikinci anlamın kullanımı eleştirilmektedir. Deyim Türk dilinin tarihsel ve toplumsal değişimini yansıtan önemli bir örnek olarak incelenmeye değerdir.
Örnek Cümleler
- Büyükannesi ev idaresini ve karılık etmeyi hayattaki en kutsal görev sayardı.
- Anlaşmadan son anda cayıp sözünden dönünce herkes karılık ettiğini söyledi.
- Verdiği sözden dönünce arkadaşları karılık etti diye onu sert biçimde eleştirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim iki anlam taşır: birincisi evli bir kadının kocasına olan görevlerini yerine getirmesi, ikincisi ise erkekler için hakaret olarak döneklik etmek ve hile yapmak anlamında kullanılır.
İkinci anlamı kadınlığı olumsuz bir sıfat olarak kullandığı için cinsiyetçi bir içerik taşır. Döneklik ve hileyi kadınlıkla özdeşleştirmesi toplumsal cinsiyet eşitliği anlayışıyla çelişmekte ve bu nedenle eleştirilmektedir.
Birinci anlamı geleneksel çevrelerde hâlâ kullanılsa da ikinci anlamı toplumsal cinsiyet bilincinin artmasıyla birlikte daha fazla eleştirilmektedir. Dilin toplumsal değişimle birlikte dönüşümüne örnek gösterilen bir deyimdir.