Anlamı
kendine zarar verecek davranışta bulunmak.
Detaylı Açıklama
Kendi kuyusunu kendi kazmak deyimi, bir kişinin kendi eliyle kendine zarar verecek davranışlarda bulunmasını ifade eder. Kuyu kazmak tuzak hazırlamak anlamında kullanılır ve bu tuzağın bizzat kişinin kendisine yönelik olması durumun ironisini ortaya koyar. Kişi farkında olmadan veya düşüncesizce yaptığı eylemlerle kendi sonunu hazırlar. Özellikle art niyetli planlar kurarken bu planların geri teptiği veya dikkatsiz kararların olumsuz sonuçlar doğurduğu durumlarda kullanılır. İş hayatında haksız rekabet yollarına başvuran, kişisel ilişkilerde güven suiistimal eden veya kısa vadeli çıkarlar uğruna uzun vadeli kayıplara yol açan kişiler bu deyimin muhatabıdır. Türk kültüründe başkasına kuyu kazmanın ahlaki açıdan kınanması güçlü bir gelenek olup bu deyim de o geleneğin parçasıdır ve kötü niyetin eninde sonunda kişiye döneceğini vurgular.
Örnek Cümleler
- Rakibini karalamak isterken kendi kuyusunu kendi kazdı; müşteriler ona güvenmez oldu.
- Vergi kaçırmaya çalışırken kendi kuyusunu kendi kazmış oldu; denetimde her şey ortaya çıktı.
- Arkadaşlarını arkasından çekiştirirken kendi kuyusunu kendi kazıyordu; sonunda herkes ondan uzaklaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin kendi eliyle kendine zarar verecek davranışlarda bulunmasını ifade eder. Düşüncesizce veya art niyetle yapılan eylemlerin kişinin kendi sonunu hazırlaması anlamında kullanılan uyarıcı bir deyimdir.
Art niyetli planların geri tepmesi veya dikkatsiz kararların olumsuz sonuç doğurması durumunda kullanılır. Haksız rekabet, güven suiistimali veya kısa vadeli çıkarlar uğruna uzun vadeli kayıplara yol açma gibi bağlamlarda söylenir.
Kendi düşen ağlamaz ve kendi kazdığı kuyuya düşmek ifadeleri benzer anlamlar taşır. Hepsinde kişinin kendi hatasının sonuçlarına katlanması gerektiği vurgulanır. Herkes ektiğini biçer atasözü de yakın bir mesaj verir.