Anlamı
yaptığı bir davranış veya söylediği bir sözle kendi suçunu ortaya çıkarmak:
'Çünkü âdeta kendimi ele vermiştim.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Kendini ele vermek deyimi, kişinin yaptığı bir davranış veya söylediği bir sözle kendi suçunu, sırrını ya da gizlediği gerçeği istemeden ortaya çıkarmasını ifade eder. İnsan bazen farkında olmadan bir jest, mimik veya söz kaçırarak sakladığı şeyi açığa vurur. Deyim genellikle suçlu, yalancı ya da bir şeyi gizleyen kişilerin kontrolsüz bir anında gerçeğin ortaya çıkması durumunu betimler. Polisiye romanlarda, gerilim filmlerinde ve günlük hayatta sıkça karşılaşılan bir ifadedir. Türk kültüründe yalanın er geç ortaya çıkacağına dair güçlü bir inanç olduğundan bu deyim toplumsal bir uyarı niteliği de taşır. Edebiyatta özellikle suç ve ceza temalarını işleyen eserlerde dramatik dönüm noktalarını anlatmak için tercih edilir. Deyim hem günlük konuşmada hem yazı dilinde yaygın biçimde kullanılır.
Örnek Cümleler
- Soruşturma sırasında verdiği çelişkili ifadelerle istemeden kendini ele verdi.
- Sürpriz partiyi planlarken heyecanla gülümsemesi onu kendini ele vermesine yol açtı.
- Yalan söylediğini gözlerindeki tedirginlikten anladık çünkü kendini ele vermişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, kişinin bir davranışı veya sözüyle gizlediği suçu, sırrı ya da gerçeği istemeden ortaya çıkarmasını ifade eder. Kontrolsüz bir anda yapılan bir hareket veya söz kaçırma sonucu gerçeğin açığa çıkmasını betimler.
Bir şeyi gizleyen, yalan söyleyen veya suç işleyen kişilerin farkında olmadan gerçeği açığa çıkardığı durumlarda kullanılır. Polisiye olaylarda, günlük yaşamda ve edebiyatta sıkça rastlanan güçlü bir ifadedir.
Çelişkili sözler, kontrolsüz mimikler, gergin tavırlar veya dikkatsizce söz kaçırma gibi yollarla kendilerini ele verirler. Stres altındayken vücut dili genellikle kişinin gerçek durumunu açıkça yansıtır.