Anlamı
duygu, düşünce ve beden bakımından kontrol etmek:
'Terbiye öğretmenimden öğrendiğim usullerle kendimi uzun uzun yokluyorum.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Kendini yoklamak deyimi, kişinin duygu, düşünce ve beden bakımından kendini kontrol etmesini, mevcut durumunu detaylı biçimde değerlendirmesini ifade eder. Yoklamak fiili burada dikkatli bir şekilde incelemek ve kontrol etmek anlamında kullanılır. Kişi bir olay sonrasında veya önemli bir karar öncesinde hem fiziksel hem zihinsel durumunu gözden geçirir. Deyim özellikle korkutucu veya şok edici bir olayın ardından kişinin kendinde bir sorun olup olmadığını araştırması bağlamında kullanılır. Tıbbi kontroller, psikolojik öz değerlendirme ve günlük sağlık takibi gibi durumlarla ilişkilendirilebilir. Türk edebiyatında karakterlerin iç dünyasına yönelik sahnelerde tercih edilir. Günlük dilde de özellikle sağlık bağlamında kişinin bedenini kontrol etmesi anlamında yaygın biçimde söylenir.
Örnek Cümleler
- Depremden sonra kendini yokladı ve neyse ki hiçbir yerinin yaralanmadığını gördü.
- Her sabah kalktığında kendini yoklar ve güne nasıl başlayacağına karar verirdi.
- Doktor muayeneden önce hastaya kendini yoklamasını ve şikâyetlerini sıralamasını söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, kişinin duygu, düşünce ve beden bakımından kendini detaylı biçimde kontrol etmesini, mevcut durumunu değerlendirmesini ifade eder. Hem fiziksel hem zihinsel bir gözden geçirme anlamı taşır.
Korkutucu veya şok edici bir olayın ardından, önemli bir karar öncesinde veya günlük sağlık takibi kapsamında kişinin kendini kontrol ettiği ve mevcut durumunu değerlendirdiği anlarda söylenir.
Kendini yoklamak daha detaylı ve fiziksel bir kontrol etme anlamı taşır. Kendini tartmak ise genel bir değerlendirme yapma, kapasite ölçme gibi daha soyut bir anlam içerir.