Anlamı
gururuna dokunmak:
'Sütninenin üstüne düşmeyi kibrine yediremediği için merak etmiyormuş.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Kibrine yedirememek deyimi, bir kişinin gururunu kıracak bir durumu kabul edemeyişini ve bunu iç dünyasında sindirememesini anlatır. Yedirmek kelimesi burada bir şeyi kabul etmek, hazmetmek anlamında kullanılır; kişi yaşanan durumu gururuna yediremez yani kabullenmez. Bu deyim özellikle özür dilemek, yardım istemek veya alt konumdaki birine başvurmak gibi ego açısından zorlayıcı durumlarda tercih edilir. Toplumda statüsüne ve saygınlığına çok önem veren kişilerde bu tavır daha belirgin biçimde gözlemlenir. Türk kültüründe onur ve gurur kavramlarının güçlü yeri nedeniyle bu deyim sıkça kullanılır. Kişinin iç çatışmasını, kendisiyle barışamamasını ve dışa vuramadığı rahatsızlığını betimleyen güçlü bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Hata yaptığını biliyordu ama özür dilemeyi bir türlü kibrine yediremedi.
- Eski rakibinden yardım istemeyi kibrine yediremediği için başka çözümler aradı.
- Sütninenin sürekli üzerine düşmesini kibrine yediremiyor ve mesafe koyuyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, gururunu kıracak bir durumu kabul edememek ve bunu içine sindirememek anlamına gelir. Kişinin özür dileme, yardım isteme veya hatasını kabul etme gibi ego açısından zorlayıcı durumları reddetmesini ifade eder.
Bir kişi hata yaptığı hâlde bunu kabullenmek istemediğinde, kendinden küçük birinden yardım almayı reddettiğinde veya toplum içinde zor bir duruma düşmeyi hazmedemediğinde kullanılır. Genellikle ego ve gurur temelli çatışmalarda tercih edilir.
Kibrine dokunmak dışarıdan gelen bir etkiyle gururun incinmesini anlatırken, kibrine yedirememek kişinin kendi iç dünyasında bir durumu hazmedememesini ifade eder. Birincisi dış kaynaklı, ikincisi iç kaynaklı bir çatışmayı betimler.